strzeżeń. Nie ma znaczenia, że plan był opiniowany w innym stanie prawnym, skoro stan faktyczny na nieruchomości jest
niezmienny w dacie uchwalania planu, włączania do ewidencji zabytków jak i obecnie. Nie było zatem podstaw do uznania, że jest to obiekt zabytkowy. Nadto, działkę nr (...) ww. plan przeznacza na drogę dojazdową (decyzja z (...).04.2003
r.), która przeszła z mocy prawa na własność Gminy i jest obecnie ul. A. zrealizowaną w 2008 r. Działanie Ministra ma
zatem charakter arbitralny i uznaniowy, niemający pokrycia w stanie faktycznym.
Strona powtórzyła argumentację co do wymogu jednoznacznego wskazania przedmiotu ochrony i nieuzasadnionej ingerencji w prawo własności, która jest dopuszczalna, ale w graniach określonych w art. 31 ust. 3 oraz 64 ust. 3 Konstytucji
RP. Ma to wpływ na rozpoczęty już proces budowlany i stwarza duże ryzyko szkody w wielkich rozmiarach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Warszawie uwzględnił powyższą skargę i wyrokiem z dnia 16 marca 2018 r.
sygn. akt VII SA/Wa 1067/17 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie. Skargę kasacyjną
złożył Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, którą Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił i wyrokiem z dnia
21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 1814/18 uchylił ww. wyrok oraz przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego
rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej PostAdmU) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w
całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie
prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli
mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę w związku z faktem, że badane postanowienia były już przedmiotem kontroli sądów
administracyjnych przede wszystkim zaznaczyć trzeba, że stosownie do art. 190 PostAdmU. Sąd, któremu sprawa została
przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zasada ta jest
jedną z naczelnych, ustrojowych zasad postępowania sądowo administracyjnego, zapobiegającą powtarzaniu błędów oraz
gwarantującą pewność i trwałość raz zajętego w sprawie stanowiska, co umożliwia stronom podjęcie właściwej obrony
ich interesów procesowych i materialnoprawnych. Z uwagi na wyjątkowy charakter tej regulacji wykładnię prawa należy
rozumieć ściśle, jako stanowisko odnoszące się do sposobu interpretacji przepisów prawnych rozważanych przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu obejmuje jedynie wykładnię tych przepisów prawa, które były rozpatrywane w
ramach zarzutów kasacyjnych, w tym przede wszystkim tych, które stanowiły podstawę uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W orzecznictwie przyjmuje się, że wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od ww. wykładni prawa jedynie
w wyjątkowych sytuacjach, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego rozpoznania uległ tak zasadniczej
zmianie, że należy do niego stosować inne przepisy prawa od wyjaśnionych przez NSA oraz gdy przy niezmienionym
stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia, zmienił się stan prawny (por. wyroki NSA z: 18 lutego 2011 r., sygn.
akt II FSK 1799/09, LEX nr 992222, 5 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 861/09, LEX nr 746284).
W świetle zarzutów skargi zaznaczyć również należy, że sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności aktu administracyjnego w stanie prawnym i faktycznym obowiązującym w dacie jego wydania. Organ odwoławczy uwzględnia
zaś stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydawania decyzji w drugiej instancji, co wynika z art. 15 KPA tj. zasady
dwuinstancyjności. Stanowisko to ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku. To natomiast oznacza, że w dacie wydania badanego postanowienia, to jest w dniu (...) marca 2017 r. przedmiotowe działki figurowały w GEZ, skoro dopiero w dniu (...) sierpnia 2017
r. Burmistrz Miasta B. wydał zarządzenie nr (...) uchylające poprzednie zarządzenie z dnia (...) lutego 2017 r. włączające
karty adresowe dot. opisanego zabytku nieruchomego do GEZ. W konsekwencji – jak podkreślił ww. wyroku Naczelny
Sąd Administracyjny - czynność ta od jej podjęcia do uchylenia wywoływała skutki prawne.
Powyższe zaś oznacza, że – wbrew zarzutom skargi - planowany przez inwestora zamiar inwestycyjny wymagał uzgodnienia, o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Wskazać zatem trzeba, że uzgodnienie wydawane w trybie powołanego przepisu ma na celu uzyskanie stanowiska
wyspecjalizowanego organu ochrony konserwatorskiej w zakresie dopuszczalności wykonania planowanych przez inwestora robót budowlanych. Włączenie do GEZ oznacza bowiem otoczenie obiektu budowlanego lub obszaru ochroną konserwatorską ze względu na ich szczególne znaczenie dla samorządu gminnego.
Szczególnego podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga również to, że w orzecznictwie sądów administracyjnych
wskazuje się, że w postępowaniu uzgodnieniowym nie jest możliwe kwestionowanie podstaw ujęcia zabytku w gminnej
4