Żydowskiej w W. Zmiana nazwiska na C. będzie się wiązała z jego aktualnym wyznaniem i w ten sposób odda hołd
swemu dziadkowi J. A. (potomkowi przodków pochodzenia żydowskiego), który odegrał w jego życiu ważną rolę.
Po rozpatrzeniu wniosku Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku decyzją z dnia 1 marca 2022 r. Nr
USC.5355.509.2021.JZ, działając na podstawie art. 2 pkt 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 października
2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 707) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.
Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735) - dalej powoływanej jako "KPA", orzekł o zmianie
imienia i nazwiska rodowego A. K. A. nazwisko rodowe A., urodzonego 21 września 1990 r. w Szczecinie, syna T. i K.,
na imię i nazwisko rodowe A. K. C.
Organ odstąpił od uzasadnienia swojej decyzji wskazując, że jest ona w całości zgodna z żądaniem strony (art. 107
§ 4 KPA).
Od decyzji nie złożono odwołania.
W dniu 30 czerwca 2022 r. Prokurator Regionalny w Szczecinie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku powyższą decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji Prokurator zarzucił naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 KPA
polegające na zaniechaniu zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w konsekwencji dokonaniu oceny,
że w sprawie zaszły ważne powody zmiany imienia i nazwiska w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 17 października 2008
r. o zmianie imienia i nazwiska, wyłącznie na podstawie wniosku i oświadczeń wnioskodawcy, oraz, że nie ziściła się
negatywna przesłanka zmiany nazwiska określona w art. 5 tej ustawy do uwzględnienia wniosku, co miało istotny wpływ
na wynik sprawy, bowiem właściwe postępowanie dowodowe prowadzić winno do odmowy uwzględnienia wniosku.
Uzasadniając skargę Prokurator wskazał, że w art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska wylicza "ważne powody" zmiany imienia i nazwiska jedynie przykładowo. Pojęcie owych ważnych powodów jest określeniem prawnie niezdefiniowanym, nieostrym. Analizując jednak przykładowe wyliczenie w treści tego przepisu, stwierdzić można, że ważne powody nie mogą wynikać wyłącznie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom oceny. Organ administracyjny orzekający w sprawie zmiany nazwiska
lub imienia ma obowiązek wnikliwego wyjaśnienia podstaw faktycznych żądania i zweryfikowania czy motywy żądania
strony obiektywnie niezasadne, błahe, czy nie noszą znamion np. kaprysu czy przekory.
Trzeba przy tym pamiętać, że imię i nazwisko są najważniejszymi kryteriami służącymi do ustalenia tożsamości, nie
tylko w rodzinie, ale przede wszystkim w społeczeństwie, przez co są elementami porządku publicznego, które należy
chronić przed destabilizacją. Zasadą jest zatem niezmienność, stałość imienia i nazwiska, zaś możliwość ich zmiany
stanowi wyjątek, szczególny przypadek.
Jednocześnie sposób zredagowania art. 4 ustawy o zmianie imienia i nazwiska wskazuje, że decyzja w tym przedmiocie
ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet gdy ziszczą się przesłanki w niej wymienione, organ ma swobodę wyboru
decyzji negatywnej lub pozytywnej dla strony. W tym kontekście sądy administracyjne wypowiadały się, że zasadniczego
znaczenia nabiera postępowanie dowodowe, tylko bowiem wnikliwe, rzetelne postępowanie dowodowe, zmierzające do
weryfikacji wniosku strony w kontekście ustalenia czy istnieją obiektywne, szczególne powody uzasadniające zmianę
imienia lub nazwiska pozwoli organowi wydać decyzję w oparciu o swobodną ocenę zgromadzonego, kompletnego materiału dowodowego, a przez to pozwoli uniknąć zarzutu dowolności orzekania.
Tymczasem w niniejszej sprawie organ nie przeprowadził żadnej czynności dowodowej.
Wydając w takiej sytuacji decyzję uwzględniającą w całości żądanie strony oparł się wyłącznie na treści wniosku. Organ nie poczynił nawet podstawowych ustaleń w dostępnej przecież bazie PESEL. Z bazy wynika natomiast,
że w niedalekiej przeszłości wnioskodawca zmienił już imię i nazwisko. Decyzją z dnia 10 maja 2016 r. Nr USCVIII.5355.105.2016.EM Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Szczecinie orzekł zmianę nazwiska i nazwiska rodowego
A. K. K. na A. K. A. Dalsze niezbędne czynności dowodowe, których organ nie poczynił, a mianowicie przeprowadzenie
dowodu z dokumentów znajdujących się w tych aktach, wskazują zaś, że wnioskodawca wówczas argumentował zmianę
nazwiska na A. wskazując, że nie ma żadnego kontaktu z ojcem biologicznym, wręcz wstydzi się go i dlatego prosi o
zmianę nazwiska na nazwisko matki. Ponadto powoływał się również na swą przeszłość kryminalną, od której chciałby się odciąć przez zmianę nazwiska. Z danych w bazie PESEL wynika, że wnioskodawca nigdy nie był zameldowany
w G., a jego centrum życiowe stanowił S. Zatem wobec przemilczenia we wniosku do USC w Gdańsku, że wcześniej
doszło już do zmiany jego nazwiska, a nadto w związku z podawaniem przez niego wątpliwych informacji o miejscu
zamieszkania w G. należało ustalić czy Kierownik USC w Szczecinie nie prowadził innych spraw o zmianę imienia i
nazwiska. Postępowanie takie miało miejsce w 2021 r. Wnioskiem z dnia 1 lutego 2021 r. A. A. (aktualnie C.) domagał
2