Przy ocenie materiału dowodowego w niniejszej sprawie nie mógł pozostać bez znaczenia, zdaniem skarżącej, fakt, iż
księgi metrykalne zwłaszcza wyznania mojżeszowego oraz księgi ludności stałej z okresu przedwojennego z W. zachowały
się jedynie w znikomej części. Fakt ten znajdował potwierdzenie choćby z informacji z Archiwum Państwowego W. o nie
odnalezieniu księgi meldunkowej z ul. W. (...) i P. (...). Ponadto w trakcie prowadzonego postępowania organy nie ustaliły
czy księgi stanu cywilnego z W. zachowały się w stanie kompletnym czy też niekompletnym. Skarżąca załączyła wszelkie
zachowane, będące w jej posiadaniu dokumenty a także przeprowadziła wszystkie możliwe czynności zmierzające do
wykazania posiadania przez nią i jej rodziców polskiego obywatelstwa. Sąd pominął jednak i odmówił przyznania mocy
dowodowej załączonym przez skarżącą, a także pozyskanym z urzędu przez organy w trakcie postępowania dokumentom
wyłącznie z powodu braku polskich aktów stanu cywilnego. W szczególności odmówił przyznania mocy dowodowej
dokumentom z APC Polish Enquiries, z których wynikały pełne dane osobowej i jej rodziców, daty i miejsca ich urodzenia.
Potwierdzały one, iż J. L. C. (B.) jest ślubnym dzieckiem I. C. i L. S. C. Fakt odbywania służby wojskowej przez I. C. w
okresie 1929 - 1947 r. świadczy, iż skarżąca nabyła z chwilą urodzenia jako ślubne dziecko polskie obywatelstwo po ojcu.
Informacje pozyskane z APC Polish Enquiries znajdowały pełne potwierdzenie w innych dokumentach przedłożonych
przez stronę oraz w jej życiorysie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 3 § 1 i 2, art. 134, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, a
także art. 135 PostAdmU w zw. z art. 7, 75, 77, 80 i art. 138 § 2 KPA, który stanowi próbę podważenia przyjętego przez
organy stanu faktycznego w zakresie dotyczącym ustaleń odnoszących się do oceny istnienia przesłanek stwierdzenia
posiadania obywatelstwa polskiego przez skarżącą.
Wbrew odmiennemu poglądowi prezentowanemu w skardze kasacyjnej, kontrola postępowania administracyjnego, przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, odpowiadała bowiem wymaganiom prawa, w szczególności wskazanym w podstawach skargi kasacyjnej przepisom procesowym, określającym obowiązki sądu administracyjnego w
aspekcie poddania działania administracji kontroli pod względem zgodności z prawem.
Jak to trafnie podkreślono w wyroku NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1560/10 realizując zasadę prawdy
obiektywnej, na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 KPA, organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i
rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić,
potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Obowiązki te w żaden
sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1
KPA), niemniej jednak oznaczają, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia
wszystkich okoliczności sprawy. To na nim spoczywa bowiem ciężar dowodu w znaczeniu obiektywnym (materialnym),
sprowadzający się do obciążenia wnioskodawcy skutkami prawnymi nieudowodnienia okoliczności, których stwierdzenie
jest podstawą wydania decyzji zgodnie ze zgłoszonym żądaniem. Strona powinna być świadoma obowiązywania tejże
zasady, jak też faktu, iż ustalenia poczynione przez organ w dotychczasowym postępowaniu nie pozwalają wydać decyzji
dla niej korzystnej. Przyjmuje się w związku z tym, że w sprawach, w których strona nie przedstawiła, jak też organ nie
znalazł z urzędu dowodów potwierdzających fakty i zdarzenia, z których strona wywodzi dla siebie określone (z reguły
korzystne) skutki prawne, przed wydaniem decyzji negatywnej organ administracji powinien zawsze wezwać stronę do
uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedstawienie przez nią brakujących dowodów, czy też sprecyzowania dotychczasowych niejasnych, czy tez ogólnikowych wyjaśnień (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2006 r. sygn. II GSK 210/06).
W zastosowaniu się do tego obowiązku nie można jednakże upatrywać podstawy do uznawania przez organ administracji
określonych kwestii dowodowych za nieustalone, ale wyeliminowanie wątpliwości co do tego, czy wyczerpano wszystkie
możliwości prawidłowego załatwienia sprawy. Powyższe rozróżnienie jest o tyle istotne, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje instytucji "czasowej" odmowy uwzględnienia żądania strony w postaci odmowy uwzględnienia wniosku do chwili przedłożenia pełnych i wiarygodnych - zdaniem organu - dowodów (por. wyrok NSA z 26
października 1984 r. sygn. II SA 1205/84, ONSA 1984/2/98). Przyjęta w kodeksie postępowania administracyjnego koncepcja postępowania dowodowego zakłada bowiem zebranie przez organ, przed wydaniem decyzji, wszystkich dowodów
potrzebnych do załatwienia sprawy. Przez załatwienie sprawy należy rozumieć w tym przypadku zaś nie tyle konieczność
ustalenia faktów zgodnych z podstawą faktyczną zgłoszonego przez stronę żądania, co zebranie dowodów i dokonanie na
ich podstawie ustaleń umożliwiających przeprowadzenie subsumcji faktów relewantnych pod zastosowany przepis prawa materialnego. W wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego mieści się oczywiście także
wymóg realizacji zasady przekonywania, niemniej na organie nie ciąży obowiązek przeprowadzania z urzędu kolejnych
dowodów, jeżeli stwierdzi, że dotychczas zebrany materiał dowodowy pozwala mu na wydanie rozstrzygnięcia, a strona
5