Wyrok SA we Wrocławiu z 07.03.2013 r., II AKa 398/12, Legalis nr 1025695
Propagowanie totalitarnego ustroju państwa
Wyrok
Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu - II Wydział Karny
z dnia 7 marca 2013 r.
II AKa 398/12
Teza
Propagowanie w rozumieniu art. 256 § 1 KK może być kierowane zarówno do osób, które są już przekonane do negacji
demokratycznego ustroju państwa i pochwalają ustrój totalitarny, gdyż w tym wypadku utwierdza te osoby w swoich
poglądach, jak i do osób, które sprawcy chcą przekonać do swoich antydemokratycznych idei.
Teza redakcyjna Legalis
Argumenty prawne - ważne fragmenty uzasadnienia
„W doktrynie i orzecznictwie wielokrotnie dawano wyraz temu, że przynależność do zorganizowanej grupy przestępczej (art. 258 KK) jest przestępstwem formalnym, a zatem do wypełnienia jego znamion wystarczy sama bierna przynależność, bez popełnienia jakichkolwiek innych czynów zabronionych. Nie jest konieczna wiedza o szczegółach organizacji grupy, znajomość wszystkich osób ją tworzących, mechanizmów jej funkcjonowania itp. Wystarczy gotowość sprawcy
do spełniania zadań służących tej grupie, której świadomość istnienia ma sprawca. „Zorganizowana grupa przestępcza”
powinna składać się nie mniej niż z trzech osób, których wspólnym celem jest popełnianie przestępstw stale bądź zależnie
od okazji. Nie jest przy tym wymagana jakaś specjalna wewnętrzna struktura organizacyjna, ani niezmienny skład, ani
określony stopień zorganizowania, jak szczegółowe określenie zasad przynależności, staż członkowski, sankcje za wystąpienie przeciw dyscyplinie itd. (por. wyrok SN z dnia 16v stycznia 2008 r. sygn. IV KK - 389/07 oraz postanowienie
SN z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. IV KK - 300/06 - OSNwSK rok 2006, nr 1, poz. 2551; a także wyrok SA w Krakowie
z dnia 19 grudnia 2003 r. sygn. II AKA-257/03 - Krakowskie Zeszyty Sądowe rok 2004, z. 4, poz. 41 oraz wyrok SA
w Łodzi z dnia 20 października 2006 r. sygn. II AKA - 174/06 - Prokuratura i Prawo - wkładka rok 2007, nr 7-8, poz.
38). Chociaż „zorganizowanie” polega na w miarę stałym jej składzie, to nie wszyscy członkowie grupy muszą uczestniczyć w popełnieniu każdego z zaplanowanych przestępstw, jak również akceptacji celów i gotowości do zaspokajania
potrzeb grupy, w tym w narzędzia potrzebne do popełniania przestępstw, wyszukiwanie miejsc niezbędnych dla przechowywania skradzionych przedmiotów, rozprowadzanie ich paserom (por. wyrok SA w Krakowie z dnia 19 grudnia 2003
r., sygn. II AKA - 257/03, Krakowskie Zeszyty Sądowe rok 2004, z. 4, poz. 41). W doktrynie i orzecznictwie akcentowano także, że grupa zorganizowana to coś znacznie więcej niż współsprawstwo czy luźna grupa osób zamierzających
popełnić przestępstwo. W pojęciu ”zorganizowania” tkwią warunki podstawowej wewnętrznej struktury organizacyjnej
(choćby z niskim stopniem zorganizowania), jakaś trwałość, jakieś więzy organizacyjne w ramach wspólnego porozumienia, planowanie przestępstw, akceptacja celów, trwałość zaspokojenia potrzeb grupy, gromadzenie narzędzi popełniania
przestępstw, wyszukiwanie miejsc dla przechowywania łupu, rozprowadzanie go, podział ról, skoordynowany sposób
działania, powiązania socjologiczno-psychologiczne między członkami. Kierowanie grupą jako funkcja władcza polega
na określaniu kierunków działania, wydawaniu poleceń, koordynowaniu działalności uczestników grupy (wyrok SA w
Krakowie z dnia 7 grudnia 2000 r., sygn. II AKA - 184/00, Krakowskie Zeszyty Sądowe rok 2001, z. 1, poz. 26; podobnie
wyrok S.A. w Łodzi z dnia 24 stycznia 2001 r., sygn. II AKA - 240/01 - Prokuratura i Prawo rok 2004, nr 5, poz. 26,
a także Z.Ćwiąkalski (w:) A.Barczak-Oplustil, G.Bogdan, Z.Ćwiąkalski, M.Dąbrowska-Kardas, P.Kardas, J.Majewski,
J.Raglewski, M.Rodzynkiewicz, M.Szewczyk, W.Wróbel, A.Zoll, Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz
do art. 117-277 KK, Zakamycze, 2006, wyd. II - tezy do art. 258 KK). Zorganizowana grupa mająca na celu dokonywanie
przestępstw tym różni się od innej grupy (szajki) przestępców, że jest zorganizowana, a więc posiada trwałą strukturę czy
to pionową - z przywódcą kierującym działalnością, czy poziomą - ze stałym gronem uczestników koordynujących działalność według ustalonych reguł i tym, że jej grono nie nawiązuje kontaktu dla dokonania pojedynczych przestępstw, lecz
z góry zakłada popełnienie możliwie wielu przestępstw. Nie jest grupą zorganizowaną grono znajomych, którzy odnawiają
kontakty tylko dla dokonania doraźnej przestępczej akcji (np. transakcji handlowej). Nie jest taką grupą środowisko ludzi
zajmujących się tą samą działalnością przestępczą, jeśli nie utrzymują ze sobą kontaktów organizacyjnych, to jest gdy nie
1