Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu (dalej: "Minister", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu ww.
zażalenia, skarżonym postanowieniem z (...) kwietnia 2021 r., znak: (...)utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przywołał przepis art. 60 ust. 1 w zw. z
art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym(t.j. Dz.U. z 2020
r. poz. 293, dalej : "PlanZagospU"), podkreślając, że projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy uzgadnia się z
wojewódzkim konserwatorem zabytków – w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską oraz
ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Organ odwoławczy wyjaśnił, że właściwość rzeczowa organu ochrony zabytków
do zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie, wynika z okoliczności wpisania do rejestru zabytków pod numerem (...)
zespołu zabytków miasta (...) złożonego z:
1.układu urbanistycznego Starego Miasta; 2. fortyfikacji murowano-ziemnych; 3. zespołów klasztornych miechowitów i bernardynów; 4. zabudowy Starego Miasta i osady tkackiej; 5. zespołu klasztoru ss. (...); 6. zespołu pałacowo parkowego; 7. zabudowy z XIX i XIX/XX w.; 8. stanowisk archeologicznych - decyzją Wojewódzkiego Konserwatora
Zabytków w (...) z (...) grudnia 1972 r. Minister wskazał również, że załącznikami do tej decyzji są: spis zabytków architektury i budownictwa miasta (...), spis stanowisk archeologicznych na terenie miasta (...), plan miasta z granicami ochrony konserwatorskiej (w tym strefa ochrony sylwety miasta, na terenie której znajduje się teren planowanej inwestycji).
Organ podkreślił, że projekcie decyzji o warunkach zabudowy również wskazano, że układ urbanistyczny miasta ujęty
jest w gminnej ewidencji zabytków powołanej zarządzeniem Burmistrza Miasta (...) nr (...) z (...) marca 2014 r. Minister
wyjaśnił również, że teren inwestycji znajduje się na obszarze dawnego cmentarza żydowskiego, ujętego w wojewódzkiej
ewidencji zabytków i wskazanego Burmistrzowi Miasta (...) w piśmie z dnia 23 czerwca 2017r, do ujęcia w gminnej
ewidencji zabytków. Minister zaznaczył, że (...) Wojewódzki Konserwator Zabytków ustalił, że mimo obligujących go do
tego przepisów prawa, organ samorządowy nie ujął dotychczas dawnego cmentarza żydowskiego w gminnej ewidencji
zabytków.
Następnie Minister wskazał, że z przedłożonego projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wynika, że planowana inwestycja miałaby polegać na budowie budynku usługowo - handlowego, wolnostojącego oraz miejsc postojowych (parkingu na ok. 15 miejsc). Dalej organ odwoławczy podkreślił, że uzgodnienia dokonywane przez organy konserwatorskie w trybie art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mają charakter uznania
administracyjnego. Wyjaśnił, że zadaniem organu ochrony zabytków jest ustalenie, czy zamierzenie nie narusza wartości
zabytkowego obszaru bądź obiektu, a następnie wyczerpujące uzasadnienie dokonanej oceny.
Po zapoznaniu się z przedłożonym projektem decyzji o warunkach zabudowy, protokołem oględzin z 26 marca 2021
r., kartą cmentarza z (...) maja 2017 r. opracowaną przez R.K., opinią Narodowego Instytutu Dziedzictwa z (...) marca
2017 r. dotyczącą określenia granic oraz zakresu ochrony cmentarza żydowskiego w (...), Minister podzielił stanowisko
(...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, że planowana inwestycja jest niemożliwa do realizacji z konserwatorskiego punktu widzenia. Podkreślił, że akceptacja przedłożonego do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy,
zakładającego możliwość usytuowania zabudowy usługowo - handlowej na terenie historycznego cmentarza oznaczałaby
dalsze niekorzystne przekształcenie tej przestrzeni i całkowite zatarcie przeszłości tego miejsca.
W dalszych rozważaniach Minister wyjaśnił, że w opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa, (NID) ustalono, że już
w XVI w. w (...) istniał cmentarz żydowski, który został zamknięty po wydzieleniu nowego obszaru z przeznaczeniem na
cmentarz. Na katastrze miasta z 1852 r. wydzielone są działki należące do gminy żydowskiej: parcele gruntowe nr (...) i
parcela budowlana (...). Na początku XX w. gmina (...) podjęła działania zmierzające do poszerzenia nowego cmentarza
o parcele nr (...) i (...) przylegające do północnej granicy nowego cmentarza. Po II wojnie światowej majątek stanowiący dotychczas własność gminy wyznaniowej żydowskiej, w tym stary i nowy cmentarz, przeszedł na własność Zarządu
Miejskiego w (...). Dalej Minister wskazał, że autorzy opinii NID, dotarli do archiwalnej dokumentacji z 1948 r. związanej
z przekazaniem majątku byłej gminy żydowskiej, z której wynika, że wówczas "parcele cmentarzy nowy i stary mają nadal charakter cmentarzy, zwłoki nie zostały ekshumowane, ostatnie grzebanie zmarłych było w roku 1941 r." Wyjaśniono
również, że regulacja dróg publicznych w (...) po 1951 r. przecięła i rozgraniczyła powyższe dwie parcele cmentarne
(starego i nowego cmentarza) - obecnie przebiega tędy droga krajowa nr (...). Nowa część cmentarza została zamknięta uchwałą Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w (...) z (...) lipca 1957 r. i przeznaczona na "plac sprzedaży paszy,
drewna opałowego i budowlanego", a w 1965 r. zapadła decyzja o przeniesieniu na teren dawnego nowego cmentarza
żydowskiego przystanku autobusowego. Przed 1967 r. na starej części cmentarza, na dawnej parceli (...), wybudowano
blok mieszkalny (dz. Nr (...)) otoczony zieleńcami oraz ciągami pieszymi i jezdnymi. Oceniając obecny stan zachowania
dawnego cmentarza żydowskiego wskazano na brak materialnych, naziemnych śladów jego istnienia, wielokrotne przekształcenia terenu po II wojnie światowej, zrealizowane tu inwestycje i liczne podziały katastralne. Przybliżone granice
2