z dnia 9 października 2014 r.). Warunkiem prawa odwołania darowizny jest, aby obdarowany dopuścił się względem
darczyńcy rażącej niewdzięczności. Taką kwalifikowaną postać ma dopiero takie zachowanie się obdarowanego, które
w świetle istniejących reguł moralnych i prawnych świadczy o tym, że darczyńca odczuwa je wysoce ujemnie. Rażącą
niewdzięczność w rozumieniu art. 898 § 1 KC musi cechować znaczne nasilenie złej woli skierowanej na wyrządzenie
darczyńcy krzywdy lub szkody majątkowej. Czynami świadczącymi o rażącej niewdzięczności obdarowanego są m.in.
odmówienie pomocy w chorobie, odmowa pomocy osobom starszym, rozpowszechnianie uwłaczających informacji o
darczyńcy, pobicia czy ciężkie znieważenia. Znamion rażącej niewdzięczności nie wyczerpują czyny nieumyślne obdarowanego, a nawet drobne czyny umyślne, ale niewykraczające poza zwykłe konflikty rodzinne (por. wyrok SN z dnia 17
listopada 2011 r. sygn. akt IV CSK 113/11 oraz wyrok SA w Warszawie z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt VI ACa 63/09).
Każdy wypadek nagannego zachowania się obdarowanego, który może być traktowany jako rażąca niewdzięczność, daje
podstawę do odwołania darowizny, i każdy z osobna podlega ocenie z punktu widzenia terminu z art. 899 § 3 KC Przy
czynach ciągłych termin roczny przewidziany w art. 899 § 3 KC zostaje zaś zachowany, jeśli nie upłynął rok od chwili, kiedy stan rażąco niewdzięcznego zachowania ustał (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie - I Wydział Cywilny z
dnia 25 listopada 2020 r., I ACa 898/19). W razie, gdy rażąco niewdzięczne zachowanie ma charakter ciągły (dotyczy
to zwłaszcza zaniechania), termin roczny należy liczyć od chwili, w której stan rażąco niewdzięcznego zachowania ustał
(postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 29 października 2019 r., IV CSK 256/19). Ocena skuteczności
odwołania darowizny dokonywana jest według stanu z daty złożenia oświadczenia w tym przedmiocie. Badaniu podlega
zatem to, czy w chwili złożenia tego oświadczenia istniały przesłanki przewidziane w art. 898 § 1 KC Dla skuteczności
odwołania darowizny nie jest wymagane, by oświadczenie w tym przedmiocie zawierało ściśle określoną treść. Wystarczy
jeśli jest zrozumiałe i w sposób jednoznaczny informuje darczyńcę, że dokonaną darowiznę odwołuje i dlaczego (wyrok
Sądu Apelacyjnego w Szczecinie - I Wydział Cywilny z dnia 29 listopada 2019 r., I ACa 483/19). Z uwagi na autonomię rodziny uczestniczenie w konflikcie małżeńskim nie zawsze musi stanowić akt przeciwko darczyńcy. Oceny rażącej
niewdzięczności należy jednak dokonywać ad casum, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, które legły u podstaw
dokonania i odwołania darowizny oraz przy uwzględnieniu, że krzywda darczyńcy może także polegać na cierpieniach
związanych z sytuacją, w jakiej na skutek nagannego zachowania obdarowanego znaleźli się jego bliscy (wyrok Sądu
Apelacyjnego w Krakowie - I Wydział Cywilny z dnia 25 listopada 2020 r., I ACa 898/19).”
Patrz podobne
„Zwykłe zasady doświadczenia życiowego wskazują, że każde zagrożenie dla zdrowia osoby bliskiej jest źródłem
troski i cierpień. Jest więc oczywistym, że w rezultacie popełnienia przestępstwa przeciwko takim dobrom automatycznie
wyrządza się krzywdę osobie połączonej węzami rodzinnym z pokrzywdzonym tym przestępstwem. Jak wskazał Sąd
Najwyższy w wyroku z dnia 6 sierpnia 2014 r. I CSK 592/13 : „Rażącą niewdzięczność może stanowić także zachowanie
wymierzone w osobę najbliższą darczyńcy, nie podjęte wprawdzie z myślą o samym darczyńcy, lecz obiektywnie naganne
i z racji swojego charakteru w sposób oczywisty uderzające w jego dobra i emocje, z czym obdarowany musiał się co
najmniej godzić.”.”
Patrz podobne
Skład sądu
Sentencja
Sąd Okręgowy w Warszawie - XXV Wydział Cywilny
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2023 roku w Warszawie
sprawy z powództwa R. I. (1) i B. I.
przeciwko G. C. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli
orzeka:
I. Zobowiązuje G. C. do złożenia oświadczenia woli o następującej treści: „Ja, G. C., syn K. i Z., przenoszę nieodpłatnie
na B. I. i R. I. (1) udziały wynoszące:
a. 3/14 (trzy czternaste) w prawie własności nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne numer (...) o łącznej
powierzchni 1.697 m 2, dla których Sąd Rejonowy w Pruszkowie prowadzi księgę wieczystą numer (...),
2