Rzecząpospolitą Polską a innymi kościołami oraz związkami wyznaniowymi określają ustawy uchwalone na podstawie umów zawartych przez Radę Ministrów z ich właściwymi przedstawicielami (art. 25 ust. 5). Wyrażona w art. 25 ust. 2 Konstytucji RP zasada bezstronności światopoglądowej władz publicznych wiąże się z wyrażoną w art. 1 zasadą dobra wspólnego, zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 - na co już wskazywano) i określonym w art. 53 Konstytucji a tożsamym z art. 18 Deklaracji praw człowieka - prawem wolności sumienia i wyznania, łącznie z wolnością wyznawania lub przyjmowania religii według własnego wyboru oraz uzewnętrzniania indywidualnie lub z innymi, publicznie lub prywatnie, swojej religii przez uprawianie kultu, modlitwę, uczestniczenie w obrzędach, praktykowanie i nauczanie (art. 53 ust. 2 Konstytucji). Powiązanie art. 25 ust. 1 Konstytucji z jej art. 25 ust. 2 prowadzi do wniosku, że organy państwa muszą szanować i respektować istnienie każdego związku wyznaniowego gdyż każdy z nich ma te same równorzędne prawa. Organy państwa winny przy tym szanować autonomię każdego związku wyznaniowego i jego niezależność. Powyższe wynika także z art. 9 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z dnia 10 lipca 1993 r.). Stanowi on, że każdy ma prawo do wolności myśli, sumienia i wyznania. Prawo to obejmuje wolność zmiany wyznania lub przekonań oraz wolność uzewnętrzniania indywidualnie lub wspólnie z innymi, publicznie lub prywatnie, swego wyznania lub przekonań przez uprawianie kultu, nauczanie, praktykowanie i czynności rytualne. Według ww Konwencji wolność uzewnętrzniania wyznania lub przekonań może podlegać jedynie takim ograniczeniom, które są przewidziane przez ustawę i są konieczne w społeczeństwie demokratycznym z uwagi na interesy bezpieczeństwa publicznego, ochronę porządku publicznego, zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Podobną regulację co do prawa ograniczenia wolności wyznania jedynie w drodze ustawy i w związku z zapewnieniem np ochrony bezpieczeństwa publicznego - zawiera art. 3 ustawy z 1989 r. Trzeba podkreślić, że w oparciu o wyrażoną w poprzedniej Konstytucji z 1952 r. (choć mniej rozbudowaną) zasadę wolności sumienia i wyznania (art. 70) a także w oparciu o zasady zawarte w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych, Akcie Końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz Deklaracji Organizacji Narodów Zjednoczonych o wyeliminowaniu wszelkich form nietolerancji i dyskryminacji z powodów religijnych lub przekonań - Sejm uchwalił w dniu 17 maja 1989 r. ustawę o gwarancjach wolności sumienia i wyznania. Ustawa ta stanowi w art. 1, że Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu obywatelowi wolność sumienia i wyznania, która obejmuje swobodę wyboru religii lub przekonań oraz wyrażania ich indywidualnie i zbiorowo, prywatnie i publicznie. Ustawa wskazuje także, że obywatele wierzący wszystkich wyznań oraz niewierzący mają równe prawa w życiu państwowym, politycznym, gospodarczym, społecznym i kulturalnym (art. 1 ust. 3 ustawy) a korzystając z wolności sumienia i wyznania mogą oni w szczególności tworzyć wspólnoty religijne, zwane "kościołami i innymi związkami wyznaniowymi", zakładane w celu wyznawania i szerzenia wiary religijnej, posiadające własny ustrój, doktrynę i obrzędy kultowe (art. 2 pkt 1 ustawy) oraz należeć lub nienależeć do kościołów i innych związków wyznaniowych (art. 2 pkt 2a ustawy). Wg przepisów tej ustawy cudzoziemcy i bezpaństwowcy przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z prawa wolności sumienia i wyznania korzystają na równi z obywatelami polskimi (art. 7). Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy, przepisy rozdziału 2 i działu III regulują stosunek państwa tylko do tych kościołów i innych związków wyznaniowych, których sytuacja prawna i majątkowa nie jest uregulowana odrębnymi ustawami. Jedną z takich odrębnych ustaw jest ustawa z 17 maja 1997 r. Zasady rejestracji kościołów i innych związków wyznaniowych regulują przepisy Działu III ustawy i to na ich podstawie a nie na podstawie przepisów ustawy z 1997 r. Y został wpisany do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych. W skardze na decyzję ministra uznając, że w sprawie ma zastosowanie ustawa z 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich X zarzucił naruszenie - art. 28 KPA w związku z art. 7 tej ustawy z 1997 r., art. 18 ustawy i art. 24 ustawy z 1997 r.; art. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 KPA w zw z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 31 ustawy i art. 48 ust. 1 Konstytucji RP; art. 3 i 4 ustawy z 1997 r.; art. 25 ust. 3 i 5 Konstytucji a także art. 33 ust. 3 ustawy; art. 5 i 6 ustawy z 1997 r.; art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy; art. 84 KPA w związku z art. 136 KPA; art. 153 PostAdmU i art. 170 PostAdmU. W pierwszej kolejności jako oczywiście niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 153 PostAdmU i art. 170 PostAdmU. Związanie prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie (art. 170 PostAdmU) a także związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu (art. 153 PostAdmU) dotyczy orzeczeń wydanych w konkretnie rozpoznawanej sprawie w konkretnym stanie faktycznym a nie orzecznictwa zaistniałego uprzednio w innych sprawach na tle podobnych stanów faktycznych. W oparciu o ww przepisy PostAdmU nie można zatem przyjąć, że orzekającego w sprawie ministra wiązał wyrok WSA z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 948/08 oraz prawomocny wyrok NSA sygn. akt II OSK 498/09. 5

Select target paragraph3