też A. Czohara, komentarz do art. 1 ustawy z 17 maja 1997 r.). Jako dodatkowy argument przeciwko tezie, że związek
wyznaniowy podlegający ustawie z 20 lutego 1997 r. jest jedynym związkiem wyznania mojżeszowego dopuszczonym
przez prawo polskie, NSA przywołał sposób realizowania obowiązującej nadal ustawy z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Muzułmańskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał, że pomimo, że ustawa ta
zawiera postanowienie – nie występujące w żadnej innej ustawie wyznaniowej – określające przymusową przynależność
wyznawców islamu do Muzułmańskiego Związku Religijnego, to w III Rzeczypospolitej jest ono interpretowane zgodnie
z zasadą wolności sumienia i wyznania w tym z jego substratem, którym jest wolność tworzenia związków wyznaniowych. W ocenie NSA wolności tej nie może wyłączyć żadna partykularna ustawa wyznaniowa, także tak rygorystyczna jak
ustawa z 1936 r. Stąd od 1989 r. zarejestrowano w Polsce inne związki wyznaniowe identyfikujące się z islamem (zob.
A. Czohara komentarz do art. 2 ustawy z 17 maja 1997 r.).
Uchylając wyrok WSA do ponownego rozpoznania NSA podał, że Sąd I instancji zobowiązany będzie do ponownego
rozpoznania skargi, rozważenia i odniesienia się zarówno co do zarzutów podniesionych w skardze, jak stanowiska prawnego wyrażonego przez organ w zaskarżonej decyzji, a także odniesienia się do ustaleń dotyczących stanu faktycznego
sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Działając w oparciu o art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153,
poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uwzględnienie skargi następuje
bowiem tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających
wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako "PostAdmU").
Rozpoznając skargę Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani
też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby jej uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 190 PostAdmU. Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego i postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że tut. Sąd zobowiązany jest
rozpoznać sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy
prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.
Trzeba dalej podkreślić, że ocena prawna to wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania
w tej konkretnie rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje tej
oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów
już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci niewłaściwej wykładni prawa lub innych uchybień procesowych. W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w rozumieniu art. 190 PostAdmU, oznacza, iż nie może on formułować
nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu
w pełnym zakresie. Powyższe skutkowało przytoczeniem przez tut. Sąd niemalże w całości poglądu wyrażonego przez
Naczelny Sąd Administracyjny, bo w istocie Sąd ten, jakkolwiek zobowiązał Sąd I instancji do ponownego rozpoznania
zarzutów skargi, to "przesądził" o wyniku sprawy przedstawiając swoje jednoznaczne stanowisko w omawianym zakresie.
Jak wskazano wyżej, przedmiotem sprawy są wzajemne relacje zachodzące pomiędzy regulacją zawartą w ustawie
z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, na podstawie której organ wpisał wnioskodawcę
do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych a regulacją zawartą w ustawie z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w powiązaniu z normami konstytucyjnymi oraz przepisami prawa
międzynarodowego.
Uchwalona w dniu 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja RP w art. 2 ustawia zasadę demokratycznego państwa prawnego a
więc zasadę działania organów państwa zgodnie z prawem przy uwzględnieniu Konstytucji jako aktu o najwyższej randze
w systemie źródeł prawa. Z zasady tej wynika także zasada poszanowania wolności i praw jednostki tj. zabezpieczenia nie
tylko prawa większości, ale także głosu i woli mniejszości społeczeństwa. Jednocześnie w art. 25 Konstytucja stanowi,
że Kościoły i inne związki wyznaniowe są równouprawnione (art. 25 ust. 1) a władze publiczne zachowują bezstronność
w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, zapewniając swobodę ich wyrażania w życiu
publicznym (art. 25 ust. 2). Dalej Konstytucja stanowi także, że stosunki między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi są kształtowane na zasadach poszanowania ich autonomii oraz wzajemnej niezależności każdego
w swoim zakresie, jak również współdziałania dla dobra człowieka i dobra wspólnego (art. 25 ust. 3) a stosunki między
4