Sentencja Sąd Apelacyjny w W. I Wydział Cywilny po rozpoznaniu w dniu 22 października 2010 r. w W. na rozprawie sprawy z wniosku F. Z. z udziałem Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w W. o uznanie wyroku Okręgowego Sądu Rabinackiego w T. (Izrael) z dnia 18 września 2006 r., wydanego w sprawie nr (...) na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt (...) postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W., pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Uzasadnienie F. Z. wnosił o uznanie skuteczności na obszarze Polski orzeczenia Okręgowego Sądu Rabinackiego w T. z dnia 18 września 2006 r. Nr (...) stwierdzającego, że F. J. zawarł związek małżeński z D. F. w 1932 r. w Polsce, według prawa mojżeszowego. Prokurator Prokuratury Okręgowej w W. wniósł o oddalenie wniosku. Postanowieniem z dnia 3 marca 2010 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił wniosek i obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania. Orzeczenie to oparte zostało na następujących ustaleniach i rozważaniach. J. F. i D. F. w 1932 r. posiadali obywatelstwo polskie, w chwili śmierci J. F. posiadał również obywatelstwo izraelskie, a D. F. tylko polskie. J. F. zmarł dnia (...) sierpnia 2001 r. w T. A. D. F. zmarła dnia(...) lipca 1996 r. w T. A. Prawomocnym orzeczeniem z dnia 18 września 2006 r. Nr (...0, Okręgowy Sąd Rabinacki w T. orzekł, iż F. J. zawarł związek małżeński z D. F. w 1932 r. w Polsce. W ocenie Sądu Okręgowego wniosek nie mógł być uwzględniony. Zasady uznawania skuteczności orzeczeń sądów zagranicznych regulują przepisy Tytułu I Księgi Trzeciej Kodeksu postępowania cywilnego, w brzmieniu sprzed nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego nadanym ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Orzeczenie sądu zagranicznego dotyczy sprawy, która według prawa polskiego jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 KPC i w związku z tym należy do drogi sądowej. Wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu uznania skuteczności na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 1146 § 1 KPC określa przesłanki, od których jest uzależnione uznanie orzeczenia sądu zagranicznego przez sąd polski. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Na czoło wysuwa się zasada wzajemności. W doktrynie przez zasadę wzajemności w znaczeniu art. 1146 KPC rozumie się na ogół wzajemność formalną oznaczającą, że państwo, z którego pochodzi orzeczenie, zezwala na uznawanie orzeczeń polskich sądów w danej kategorii spraw cywilnych. Pomiędzy Polską a Izraelem istnieje wzajemność w uznawaniu orzeczeń tego typu spraw. W ocenie Sądu Okręgowego należało także rozważyć, czy istnieje możliwość uznania wyroków sądów religijnych. Według izraelskiej ustawy o sądownictwie powszechnym jurysdykcję z zakresu spraw stanu cywilnego wykonują sądy związków wyznaniowych. Sprawy z zakresu zawarcia małżeństwa Żydów w Izraelu, którzy są obywatelami lub mieszkańcami Izraela, należą do wyłącznej jurysdykcji sądów rabinackich. W związku z tym możliwe jest uznanie orzeczeń sadów rabinackich w sprawach zawarcia małżeństwa, ponieważ kompetencja tych sądów wynika z przyjętego w tym państwie podziału kompetencji jurysdykcyjnych. Oceniając kolejne przesłanki uznania, Sąd Okręgowy wywiódł, że na terenie Polski nie toczyła się sprawa o ustalenie istnienia małżeństwa J. F. i D. F., że orzeczenie sądu izraelskiego jest prawomocne, a sąd polski nie był wyłącznie właściwy do rozpoznania sprawy. Brak jurysdykcji krajowej lub jej istnienie należy oceniać - w zasadzie - ex tunc, czyli według daty wydania wyroku (orzeczenie SN z dnia 27 lutego 1979 r., sygn. akt III CRN 306/79, opubl. OSPiKA 1980, poz. 174 z glosą T. Erecińskiego). Jurysdykcja wyłączna przysługuje sądom polskim w razie kumulatywnego wystąpienia jednego z łączników z § 1 art. 1100 KPC i łącznika miejsca zamieszkania w Polsce obojga małżonków. Tym samym w przedmiotowej sprawie nie występowała jurysdykcja wyłączna sądów polskich. Natomiast jurysdykcja fakultatywna sądów polskich nie stoi na przeszkodzie uznaniu orzeczenia sądu zagranicznego wydanego z naruszeniem przepisów o tej jurysdykcji. W ocenie Sądu Okręgowego strony nie były pozbawione możliwości obrony swoich praw w procesie, natomiast orzeczenie zagraniczne nie jest sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Przez podstawowe zasady porządku prawnego należy rozumieć nie tylko fundamentalne zasady ustroju społeczno - politycznego, a więc zasady konstytucyjne, ale również naczelne zasady poszczególnych dziedzin prawa: cywilnego, rodzinnego, pracy, 2