lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90" oraz art. 85 SamGminU zgodnie z którym: "Nadzór nad działalnością
gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem". Dodatkowo należy wskazać, że z art. 8 ust. 1
Europejskiej Kart Samorządu Lokalnego sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 124,
poz. 607; dalej: "EKSL") wynika, że wszelka kontrola administracyjna społeczności lokalnych może być dokonywana
wyłącznie w sposób oraz w przypadkach przewidzianych w Konstytucji lub w ustawie. Zakres używania środków nadzoru
nie może łamać samodzielności jednostki samorządu terytorialnego. Legalność, jako kryterium oceny działań nadzorczych administracji rządowej nad jednostkami samorządu terytorialnego, powinna być dochowywana z zachowaniem zasady
proporcjonalności, na co wyraźnie wskazuje również art. 8 ust. 3 EKSL (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 stycznia 2010
r., sygn. akt II SA/Wa 1376/09).
Stwierdzenie nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy jest podstawowym środkiem nadzorczym typu korygującego, o charakterze merytorycznym i weryfikacyjnym, stosowanym przez organy nadzoru. Stwierdzenie nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy odbywa się w drodze wydania aktu określonego przez ustawodawcę mianem
"rozstrzygnięcia nadzorczego". Taki też akt nadzorczy wydał w niniejszej sprawie Wojewoda. Zatem nie ulega wątpliwości Sądu, że Wojewoda formalnie miał prawo zastosować w niniejszej sprawie akt jakim jest rozstrzygnięcie nadzorcze. Nie oznacza to jednak, że skoro prawo dopuszcza formalną możliwość zastosowania danego rozstrzygnięcia, to rozstrzygnięcie takie ma pełne oparcie merytoryczne w przepisach prawa powszechnie obowiązującego i zostało w sposób
prawidłowy uzasadnione.
3. Dodatkową kwestią wymagającą wyjaśnienia jest odpowiedź na pytanie, czy zarządzenie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w sprawie powołania na dyrektora Teatru Dramatycznego m.st. Warszawy podlega kognicji sądów
administracyjnych. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej.
W orzecznictwie wskazuje się, że co do zasady - zarządzenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o ogłoszeniu
konkursów na stanowiska kierownicze w instytucjach kultury mogą być przedmiotem skargi sądu administracyjnego.
Dopuszcza to art. 3 § 2 pkt 4 PostAdmU (por. wyrok WSA w Warszawie z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa
1743/16; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Go 564/08, wyrok NSA z 14
października 2009 r., sygn. akt I OSK 374/09; wyrok NSA z 8 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 3453/19). W orzeczeniach
tych uznano, że już akt prawny organu władzy publicznej oznajmiający ogłoszenie konkursu i ustalający zasady jego
przeprowadzenia niewątpliwie kształtuje sytuację prawną uczestników konkursu. Oczywiste zatem jest, że akt organu
administracji (zarządzenie) ogłaszający wyniki przeprowadzonego konkursu, w którym obywatel wziął udział, dotyczy
wynikających z prawa uprawnień lub obowiązków uczestnika konkursu. Ma on więc prawo do ochrony prawnej przed
sądem administracyjnym.
Podsumowując, zarządzenie w sprawie powołania na stanowisko dyrektora instytucji kultury jest aktem podlegającym
nadzorowi Wojewody (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2526/11). Sąd administracyjny może również kontrolować zgodność z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody stwierdzającego nieważność zarządzenia
w sprawie powołania na dyrektora teatru.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz.
2492; dalej: "PrUSA."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Sąd administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych aktów prawnych wyłącznie
w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Sądy administracyjne nie dokonują ustaleń faktycznych, a jedynie - stosownie do art. 1 § 2 PrUSA. - dokonują kontroli
zaskarżonych aktów administracyjnych pod względem zgodności z prawem, co polega na badaniu, czy przeprowadzone
postępowanie wyjaśniające nie narusza reguł postępowania administracyjnego oraz czy ustalony w sprawie stan faktyczny
odpowiada rzeczywistości (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 1690/18).
Przy rozpoznawaniu skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, obowiązkiem sądu jest najpierw zbadanie zgodności z prawem samej uchwały (zarządzenia) organu samorządu terytorialnego, a dopiero w następnej kolejności badanie legalności
rozstrzygnięcia nadzorczego, mocą którego stwierdzono nieważność tej uchwały (zarządzenia). W sprawach ze skarg na
rozstrzygnięcie nadzorcze, gdy przedmiotem tego rozstrzygnięcia jest uchwała (zarządzenie) rady gminy, chodzi bowiem
w istocie o to samo, o co chodzi w sprawie ze skargi na uchwałę rady gminy wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 SamGminU - o ocenę legalności danej uchwały (por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 774/17).
4. W ocenie Sądu, w dalszej kolejności wskazać należy na istotę "rozstrzygnięcia nadzorczego". Zarzuty zmierzające
do stwierdzenia nieważności postanowień uchwały (zarządzenia) muszą być uzasadnione i oparte na wykazanym przez
organ nadzoru "istotnym" naruszeniu prawa. Stosując środek nadzorczy uprawniony do tego organ jest zobowiązany
w sposób nie budzący wątpliwości do wykazania sprzeczności postanowień badanej uchwały (zarządzenia) z prawem,
wyjaśniając sens przepisów, które w jego ocenie zostały naruszone, oraz wypływające z nich dyrektywy wykładni.
10