minięcie ustalenia, czy zostały spełnione przez wnioskodawcę przesłanki utraty obywatelstwa polskiego, przy czym pominięcie ustalenia utraty obywatelstwa wywodzi ze znajdującej się w aktach administracyjnych kopii zaświadczenia o
służbie wojskowej wnioskodawcy. Minister wskazuje przy tym na rażące naruszenie art. 7 KPA- ustanawiającego zasadę
ogólną prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek organu podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 77 § 1 KPA – nakładającego na organ obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dokonuje przy tym, niedopuszczalnej w postępowaniu nieważnościowym, ponownej
oceny materiału dowodowego sprawy.
Trafnie zarzuca skarżący, że skuteczność powoływania się na naruszenie art. 7 i 77 KPA jako podstawy stwierdzenia
nieważności decyzji budzi poważne wątpliwości, szczególnie w sytuacji, gdy ustawa o obywatelstwie z 1962 r. nie określa
dokumentów, które należy złożyć wraz z wnioskiem o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, a organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, aby ewentualne
uchybienie procesowe, jakim jest np. dokonanie ustaleń faktycznych m. innymi na podstawie kserokopii dokumentów
potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika strony będącego radcą prawnym przed dniem 1 stycznia
2010 r., mogło być zaliczone do tak oczywistych (rażących) naruszeń przepisów postępowania, które może być uznane
za rażące naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA Tym bardziej, że jak podkreślono wyżej - nawet tak
istotne uchybienia przepisów postępowania przy wydawaniu orzeczenia jak określone w art. 145 § 1 KPA - nie skutkują
sankcją nieważności decyzji.
Dokonując oceny, czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji miał podstawy do przyjęcia, iż decyzja Wojewody Łódzkiego stwierdzająca posiadanie obywatelstwa polskiego przez skarżącego rażąco narusza art. 7 i 77 KPA, Sąd
pierwszej instancji błędnie uznał, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem powołanych przez organ nadzoru przepisów. Jakkolwiek, należy zgodzić się z ustaleniami Ministra, że Wojewoda nie zebrał
materiału w sposób wyczerpujący, to jednak nie można zakwalifikować tego naruszenia jako rażącego naruszenia art.
7 i 77 KPA Należy bowiem mieć na uwadze, iż organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ustalił okoliczności
mające znaczenie dla oceny, czy skarżący nabył i posiada obywatelstwo polskie. Jak wskazano wyżej zaliczenie w poczet
materiału dowodowego sprawy kserokopii dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika
wnioskodawcy będącego radcą prawnym przed datą wejścia w życie przepisu art. 76a KPA w żadnym wypadku nie może
być uznane za rażące naruszenie przepisów art. 7 i 77 KPA skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji. Wskazać należy, że dokumenty są jednym ze środków dowodowych, przy czym w postępowaniu administracyjnym moc dowodową
posiadają nie tylko oryginalne dokumenty, ale również ich uwierzytelnione odpisy. Uwierzytelnieniem jest umieszczenie
na odpisie lub kserokopii dokumentu oświadczenia zaopatrzonego podpisem, zawierającego stwierdzenie jego zgodności
z oryginałem (wyrok NSA z 9 sierpnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1112/05). Niewątpliwie podmiotem uprawnionym do
uwierzytelniania dokumentów urzędowych jest organ, który dokumenty te wytworzył. Natomiast podmiotem uprawnionym do potwierdzenia za zgodność z oryginałem odpisu, wyciągu lub kopii każdego okazanego dokumentu jest notariusz
działający jako osoba zaufania publicznego (art. 2 § 1, art. 98 ustawy Prawo o notariacie) oraz od dnia 1 stycznia 2010
r. występujący w sprawie pełnomocnik strony będący adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą
podatkowym (art. 76a KPA). Nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu urzędowego nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 84/07, wyrok WSA
w Warszawie z dnia 21 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 203/04, uchwała SN z dnia 29 marca 1994 r. sygn. akt III CZP
37/94, wyrok NSA z dnia 21 września 1999 r. sygn. akt III SA 7375/98). Niewłaściwe byłoby jednak wnioskowanie, że
kserokopia dokumentu urzędowego nie może być środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym. Różnica w
mocy dowodowej polega na tym, że kserokopia właściwie uwierzytelniona korzysta z mocy dokumentu oryginalnego,
natomiast brak właściwego uwierzytelnienia powoduje, że taki dokument musi być oceniany w świetle całego materiału
dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt. II OSK 1508/09).
Nietrafne jest także stanowisko Sądu I instancji wskazujące na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego odnośnie przesłanki utraty przez wnioskodawcę obywatelstwa polskiego na podstawie przepisu art. 11 ust. 2 ustawy z
dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego w związku z obecnie przyjmowaną wykładnią tego przepisu.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że sprawa była badana w postępowaniu nieważnościowym, a naruszenie art. 11 ust.
2 ww. ustawy nie stanowiło podstawy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego, stąd wywody Ministra i
Sądu I instancji odnośnie obecnie dominującej wykładni art. 11 ust. 2 ustawy wykraczają poza przedmiot rozstrzygnięcia.
W ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, gdy podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jest przepis
art. 156 § 1 pkt 2 KPA, ocena kwestionowanej decyzji powinna być dokonana jedynie pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, a zatem w niniejszej sprawie pod kątem oceny, czy decyzja wydana została z rażącym naruszeniem
art. 7 i 77 KPA, bo tylko te przepisy uznano za rażąco naruszone.
6