nia dotyczące możliwego sprawcy tych zdarzeń. W tych okolicznościach brak było podstaw do przyjęcia, że doszło do
bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda w tym zakresie.
Powód domagał się również zobowiązania pozwanego do złożenia przeprosin za bezpodstawne pomawianie go o umieszczenie na drzwiach mieszkań w budynku przy ul. (...) kartek zawierających obelżywe treści. Roszczenie to nie zasługiwało
na uwzględnienie. Jak wskazano wyżej, przesłanką udzielenia ochrony na podstawie art. 24 § 1 KC jest wykazanie przez
powoda, że doszło do naruszenia jego dobra osobistego, przy czym ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na powodzie.
Dopiero po wykazaniu faktu naruszenia aktualizuje się domniemanie bezprawności działania sprawcy.
W niniejszej sprawie powód nie wykazał, aby pozwany w sposób publiczny lub skierowany do osób trzecich przypisywał
mu umieszczenie wulgarnych kartek na drzwiach mieszkań. Z materiału dowodowego wynika jedynie, że w budynku
faktycznie pojawiły się kartki z obraźliwymi napisami, natomiast brak jest dowodów wskazujących, aby pozwany rozpowszechniał wobec innych osób twierdzenia, że sprawcą tego zdarzenia był powód. Z zeznań A. W. wynika jedynie, że
informacje o pojawieniu się kartek zostały jej przekazane przez pozwanego po ich odnalezieniu na drzwiach mieszkań.
Okoliczność ta sama w sobie nie świadczy o przypisywaniu powodowi sprawstwa tego zdarzenia w sposób naruszający
jego dobre imię. W orzecznictwie wskazuje się, że dla przyjęcia naruszenia dobra osobistego w postaci czci konieczne
jest wykazanie, iż określona wypowiedź została skierowana do osób trzecich i mogła doprowadzić do powstania negatywnego obrazu danej osoby w opinii publicznej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 29 września 1971 r., II CR 455/71).
Samo powstanie podejrzeń co do sprawcy określonego zdarzenia lub przekazanie informacji o samym zdarzeniu nie jest
wystarczające do przyjęcia naruszenia dobra osobistego.
W konsekwencji brak było podstaw do uznania, że pozwany naruszył dobra osobiste powoda poprzez pomawianie go o
umieszczenie wskazanych kartek, a tym samym brak było podstaw do zobowiązania pozwanego do złożenia przeprosin
w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie w zakresie zobowiązania
pozwanego do złożenia oświadczenia zawierającego przeprosiny o czym orzeczono jak w sentencji w punkcie I, natomiast
w pozostałym zakresie podlegało oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji w punkcie II.
Jednocześnie brak było podstaw do uwzględnienia roszczenia powoda o zapłatę kwoty 20.000 zł na podstawie art. 448 KC.
Przepis ten przewiduje możliwość przyznania osobie, której dobro osobiste zostało naruszone, odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia, jednak środek ten ma charakter fakultatywny i pozostaje uzależniony od oceny całokształtu okoliczności sprawy. W judykaturze utrwalony jest pogląd, że przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art.
448 KC nie następuje automatycznie z chwilą stwierdzenia naruszenia dobra osobistego, lecz wymaga oceny charakteru
naruszenia, jego intensywności, skutków dla osoby pokrzywdzonej oraz kontekstu, w jakim do naruszenia doszło (por.
wyrok Sądu Najwyższego z 28 września 2011 r., I CSK 743/10).
W orzecznictwie podkreśla się również, że zadośćuczynienie pieniężne stanowi środek o charakterze szczególnie dolegliwym i powinno być stosowane przede wszystkim wówczas, gdy inne środki ochrony przewidziane w art. 24 § 1 KC nie
są wystarczające do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2002
r., V CKN 1581/00). Ocena zasadności jego przyznania powinna uwzględniać także zachowanie osoby dochodzącej
ochrony oraz całokształt relacji pomiędzy stronami.
Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że konflikt pomiędzy stronami miał charakter długotrwały, wzajemny i był
w znacznym stopniu eskalowany przez obie strony. Powód wielokrotnie kierował wobec pozwanego obraźliwe wypowiedzi, przypisywał mu różnego rodzaju naganne zachowania oraz podejmował działania zmierzające do jego zdyskredytowania w oczach osób trzecich, w tym poprzez kierowanie licznych wiadomości do członków rodziny A. W. oraz
rozpowszechnianie negatywnych informacji na temat pozwanego.
W judykaturze wskazuje się, że przy ocenie zasadności przyznania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 KC istotne
znaczenie ma również kontekst sytuacyjny naruszenia dóbr osobistych, w szczególności charakter relacji pomiędzy stronami. W sytuacji gdy naruszenie dóbr osobistych następuje w ramach wzajemnego konfliktu, a obie strony w istotnym
stopniu przyczyniają się do jego eskalacji, przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego może prowadzić do nieuzasadnionego uprzywilejowania jednej z nich (por. wyrok Sądu Najwyższego z 30 września 2016 r., I CSK 598/15).
Podkreśla się również, że w tego rodzaju sytuacjach właściwym środkiem ochrony dóbr osobistych może być ograniczenie się do środków niemajątkowych, w szczególności zobowiązania sprawcy naruszenia do złożenia oświadczenia odpowiedniej treści, które służy przywróceniu naruszonej równowagi w sferze reputacji osoby pokrzywdzonej (por. wyrok
Sądu Najwyższego z 24 stycznia 2008 r., I CSK 319/07).
10