W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie w sprawie prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. 2012 r. poz. 161). Organy zasadnie wskazały, że z uwagi na datę urodzenia wnioskodawcy tj. (...) sierpnia 1946 r. dla ustalenia jego statusu stosuje się przepisy ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz.U. R.P. Nr 7, poz. 44 ze zm.). Zgodnie z art. 5 ww. ustawy przez urodzenie dzieci ślubne nabywają obywatelstwo ojca, a dzieci nieślubne obywatelstwo matki. Z uwagi na powyższe kwestią kluczową było ustalenie, czy rodzice skarżącego zawarli związek małżeński przed jego urodzeniem, czy też nie. W ocenie Sądu organy wnikliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, organ odwoławczy, wykonując wytyczne wynikające z wyroku NSA z dnia 1 grudnia 2016 r. (II OSK 430/15), podjął szereg działań zmierzających do ustalenia daty i miejsca zawarcia przez rodziców skarżącego związku małżeńskiego. Dopiero w toku ponownego rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy, skarżący wskazał, że związek małżeński został zawarty w R. przed wojną w 1939 r. Natomiast w oświadczeniu złożonym w października 2013 r., uzyskanym w toku postępowania za pośrednictwem Konsula Generalnego RP w K., wnioskodawca podał, że jego matka zaraz po wojnie wyszła za mąż za ojca wnioskodawcy. Organ odwoławczy zwracał się do Urzędu Stanu Cywilnego w R. o przesłanie aktu małżeństwa rodziców Wnioskodawcy zawartego w 1939 r. i uzyskał informację, że nie został odnaleziony taki akt małżeństwa, a jednocześnie, że dokonano sprawdzenia ksiąg małżeństw z okresu 1925-1942. Dodatkowo organ uzyskał również informację, że w Urzędzie Stanu Cywilnego w R. znajdują się księgi wyznania mojżeszowego do roku 1942 r. i w tych księgach nie odnaleziono aktu małżeństwa. Sprawdzono także pozostałe księgi małżeństw do 1955 r. i również nie odnaleziono aktu małżeństwa. Z pozyskanych informacji, wynika, że sprawdzone księgi są kompletne. Organ rozważał też kwestię zawarcia związku małżeńskiego przez rodziców skarżącego w formie religijnej, zważywszy na to, że skarżący przedstawił Orzeczenie Sądu Rabinackiego w T. – poprawione – z dnia 23 kwietnia 2017 r., z którego wynika, że rodzice skarżącego zawarli związek małżeński w mieście R. w roku 1939 r. Sąd podzielił pogląd organu, że przedmiotowe Orzeczenie Sądu Rabinackiego dowodzi zawarcia przez rodziców religijnego związku małżeńskiego. Jednocześnie Sąd podzielił pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2014 r. wskazujący, że istnienie takiego wyroku nie przesądza, że taki związek był skuteczny na gruncie przepisów państwowych obowiązujących w dniu zawarcia tego związku i w miejscu jego zawarcia. Sąd podzielił również pogląd Departamentu Legislacyjno-Prawnego Ministerstwa Sprawiedliwości przywołany w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem Sądu, w tym kontekście prawidłowo organ odwoławczy prowadził ustalenia zmierzające do wyjaśnienia skutków prawnych zawarcia przez rodziców skarżącego małżeństwa religijnego. Zasadnie organ ustalił, że na obszarze, na którym znajdowało się R., obowiązywało prawo małżeńskie z 1836 r. i w świetle przepisów, związki małżeńskie zawierane były wobec duchownych poszczególnych uznanych wyznań, a po dopełnieniu ceremonii zawarcia małżeństwa proboszcz parafii zobowiązany był następnie spełnić obowiązki urzędnika stanu cywilnego, to znaczy musiał sporządzić cywilny akt małżeństwa. Zgodnie z art. 71 i 92 Kodeksu cywilnego Królestwa Polskiego z 1825 r. akty stanu cywilnego miały być połączone z metrykami kościelnymi i w tym celu duchowny, powinien obok przepisów kościelnych dopełnić przepisów cywilnych, a dla wyznań niechrześcijańskich miały być wyznaczone osoby do spisywania aktów stanu cywilnego. Obowiązki wykonywania przepisów o aktach stanu cywilnego względem żydów określone zostały postanowieniem Rady Administracyjnej z 7 września 1830 r. I tak do obowiązków rabina należało utrzymywanie księgi zapisowej, czyli wpisywanie imienia, nazwiska i stanu wchodzących w związki małżeńskie, dzień i miejsce każdej ogłoszonej zapowiedzi mającego nastąpić małżeństwa (art. 4). Rabin utrzymujący księgę był osobiście odpowiedzialny za jej całość, porządek i ścisłą wierność zapisów. Zgodnie z art. 187 i 188 Prawa o małżeństwach w wyznaniach niechrześcijańskich obowiązkiem rabina było stawić się po odbytym obrzędzie wraz z nowo zaślubionymi i świadkami przed urzędnikiem stanu cywilnego nie tylko do dopełnienia warunków cywilnych lecz także do złożenia świadectwa, że małżeństwo religijne zostało zawarte. Niedopełnienie obowiązków wynikających z postanowień Rady Administracyjnej z dnia 7 września 1830 r. powodowało, że w przypadkach gdy rodzice nowonarodzonego dziecka byli związani ślubem religijnym i nie posiadali aktu stanu cywilnego o ślubie, to dziecko nie mogło być zapisane, jako urodzone ze ślubnego małżeństwa, a tylko z matki niezamężnej (Prawa Żydów w Królestwie Polskim, zarys historyczny, oprac. Jakób Kirszot, Warszawa 1917). Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz.U. z dnia 13.10.1926 r. Nr 101, poz. 580) art. 14, forma zawarcia małżeństwa podlegała prawu obowiązującemu w miejscu zawarcia związku małżeńskiego, do ważności małżeństwa wystarczało zachowanie formy przepisanej przez prawo, którym oboje przyszli małżonkowie podlegają osobiście. W kontekście powyższego zasadna jest ocena organu, że z uwagi na brak rejestracji w księgach stanu cywilnego w R., nie jest możliwe przyjęcie, że rodzice skarżącego zachowali przy tej czynności formę wymaganą przez obowiązujące wówczas prawo, a w konsekwencji przyjęcie, że ich ślub wywołał skutki prawne w polskim prawie rodzinnym. Niewątpliwie rodzice wnioskodawcy zobowiązani byli do przestrzegania prawa polskiego. Tym samym bezzasadny jest zarzut skargi sformułowany w pkt 2 i 3. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ nie zakwestionował zawarcia związku małżeńskiego religijnego przez rodziców wnioskodawcy, co wynika ze złożonego Orzeczenia Sądu Rabinackiego. Natomiast ocena skutków prawnych zawarcia w takiej formie związku małżeń6

Select target paragraph3