W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącego kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej
(art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019
r. poz. 2325 ze zm., dalej jako PostAdmU), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza
związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 PostAdmU. Nadto, zgodnie z
treścią art. 184 PostAdmU, Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo
błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez M. B. ma usprawiedliwione podstawy.
Za zasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 4 pkt 1 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 roku o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz.U. Nr 7, poz. 44).
Art. 4 pkt 1 ww. ustawy stanowił, że obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie. Z kolei art. 5 tej ustawy
stanowił, iż "przez urodzenie dzieci ślubne nabywają obywatelstwo ojca, dzieci nieślubne - obywatelstwo matki. Dzieci
rodziców niewiadomych, urodzone lub znalezione na obszarze Państwa Polskiego, uważane były za obywateli polskich,
o ile nie zostało wykazane ich inne obywatelstwo.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za nieuzasadniony uznać należy pogląd organów administracji, zaakceptowany przez Sąd I instancji, że wnioskodawca był dzieckiem nieślubnym, a w konsekwencji nie nabył obywatelstwa
swojego ojca.
Stanowisko organu administracji oparte jest na założeniu, że ślub religijny jaki zawarli rodzice wnioskodawcy nie
wywołał skutków w sferze prawa cywilnego, gdyż nie został sporządzony akt stanu cywilnego, który potwierdzałby w
sferze cywilnoprawnej skutki zawarcia ślubu religijnego.
Z akt sprawy wynika, że rodzice wnioskodawcy byli pochodzenia żydowskiego i przed wzięciem ślubu religijnego
mieszkali w R. Tam też w 1939 r. przed wybuchem wojny wzięli ślub religijny. Dokładna data zawarcia ślubu nie jest
znana. Z twierdzeń wnioskodawcy wynika, że ślub miał miejsce przed wybuchem wojny w 1939 r., gdyż po tym zdarzeniu
rodzice wnioskodawcy uciekli na teren Związku Radzieckiego. Nie jest kwestionowany fakt, że rodzice wnioskodawcy
w chwili jego narodzenia posiadali obywatelstwo polskie.
W zachowanych w całości księgach małżeństwa z lat 1925 – 1942 nie ma zapisu, by fakt zawarcia ślubu religijnego
przez rodziców wnioskodawcy został odnotowany.
W ocenie organu administracji ślub religijny wywoływał skutki w sferze prawa cywilnego dopiero po sporządzeniu
aktu stanu cywilnego. W sytuacji, gdy akt taki w odniesieniu do rodziców wnioskodawcy nie został sporządzony nie
można ich związku traktować jako małżeństwa.
Zdaniem NSA, z poglądem tym zgodzić się nie można. Miejscowość R. leżała na terenie dawnego zaboru rosyjskiego, w tzw. Królestwie Polskim. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w okresie międzywojennym, nie doszło do
unifikacji prawa rodzinnego. Zagadnienia te nadal regulowane były przez przepisy prawa dawnych państw zaborczych.
W zaborze rosyjskim na terenie Królestwa Polskiego kwestie stosunków rodzinnych regulowało Prawo o małżeństwie z
16/28 marca 1836 r. ustanowione przez Cesarza Wszechrosji i Króla Polski Mikołaja I (Dziennik Praw Tom XVIII nr 64).
Ww. Prawo o małżeństwie miało zastosowanie do rodziców wnioskodawcy na mocy ustawy z dnia 2 sierpnia 1926
r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz.U. Nr 101, poz. 580). Art. 14 tej ustawy stanowił,
że forma zawarcia małżeństwa podlega prawu, obowiązującemu w miejscu zawarcia związku małżeńskiego. Do ważności małżeństwa wystarczy zachowanie formy, przepisanej przez prawo, którym oboje przyszli małżonkowie podlegają
osobiście.
Art. 179 Prawa o małżeństwie stanowił m.in, że małżeństwa starozakonnych i mahometan podlegają co do wszelkich
szczegółów religii właściwej. Z kolei art. 185 tego Prawa stanowił, że obchód ślubu powinien być dopełniony przez
duchownego przełożonego gminy, lub przez starszego gminy, w której osoby biorące ślub są zamieszkałe, albo przez
duchownego lub starszego gminy najbliższej według właściwego obrządku małżonków. Z art. 187 Prawa o małżeństwie z
9