możliwość dochodzenia praw przed Sądami polskimi, przed którymi można występować choćby poprzez pełnomocnika
procesowego – nie jest faktem z zakresu notorii sądowej , lecz powszechnej .
Najistotniejszy jednak , z punktu widzenia apelach ji jest rzecz jasna zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 121 pkt 4 KC w zw z art. 175 KC polegające na niesłusznym przyjęciu , że w sprawie nie
ma zastosowania instytucja zawieszenia biegu terminu zasiedzenia z powodu siły wyższej w sytuacji , gdy zachodzą
przesłanki pozwalające na przyjęcie , iż doszło do zawieszenia biegu terminu zasiedzenia z powodu siły wyższej z uwagi na brak możliwości skutecznego dochodzenia wydania nieruchomości spowodowaną uwarunkowaniami politycznymi
skutkującymi zawieszeniem wymiaru sprawiedliwości oraz powszechną praktyką stosowania obowiązujących wówczas
przepisów , która nie dawała szans uzyskania korzystnego dla uprawnionego rozstrzygnięcia, a zatem siłą wyższą , przy
uwzględnieniu indywidualnej sytuacji uczestników, którzy przeświadczeni byli o ryzyku oczywistej nieskuteczności podejmowania działań z uwagi na indywidualną sytuację oraz przynależność do określonej grupy społecznej. Zarzut ten
jest bezzasadny . Jak stanowi przepis art. 121 pkt 4 KC bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do wszelkich roszczeń, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może ich dochodzić przed sądem lub
innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju - przez czas trwania przeszkody. Sąd Rejonowy
kwestią tą zajął się w szeroki sposób i dokonał wykładni cytowanego przepisu , którą Sąd Okręgowy w pełni podziela .
W tej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją by skarżący , czy ich poprzednicy prawni z powodu siły wyższej nie
mogli dochodzić swoich roszczeń przed sądami powszechnymi . W latach 40-tych XX wieku ustanowieni byli w Polsce
pełnomocnicy , którzy podjęli działania zmierzające do odzyskania przedmiotowej nieruchomości . Ich działania były
skuteczne i zakończyły się wprowadzeniem (formalnym) w posiadanie . Skarżący jednak (lub ich poprzednicy prawni) nie
podjęli żadnych dalszych działań ku faktycznemu przejęciu nieruchomości . Pozostawali poza Krajem . Jednakże opuścili
Polskę nie z powodu prześladowań politycznych , ale w czasie II W. Światowej uciekając przed pogromami żydowskimi
czynionymi przez faszystowskie Niemcy . Pozostawali poza Krajem – nie dotyczyła ich więc w żadnej mierze obawa
przed represjami politycznymi aparatu Polski Ludowej, który to aparat nie mógł ich dosięgnąć . Przez cały okres istotny
dla tej sprawy , w polskim porządku prawnym , tak przed 1989 rokiem jak i po tej dacie istniała instytucja wznowienia
postępowania jak i dochodzenia roszczeń windykacyjnych . Obawa skarżących przed nieskutecznością ewentualnie podejmowanych działań (których nie podejmowali) leżała wyłącznie w sferze subiektywnych przekonań , nie popartych ani
dowodami , ani realiami Polski Ludowej . Słusznie powołują się skarżący na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w
postanowieniu z dnia 30 października 2009 r. , w sprawie II CSK 241/2008 (system informacji prawnej LexPolonica nr
2153552. Sąd Najwyższy wyraził tu pogląd , że siła wyższa może być uznana za przeszkodę w dochodzeniu przez właściciela roszczenia o zwrot nieruchomości bezprawnie zajętej przez państwo w czasie działań nacjonalizacyjnych po drugiej
wojnie światowej w razie wykazania, że ze względu na indywidualną sytuację, w jakiej się znajdował lub przynależność
do określonej grupy społecznej, nie mógł on - obiektywnie rzecz oceniając - liczyć na skuteczność dochodzenia tego
roszczenia w okresie istnienia polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (art. 121 pkt 4 w związku z art. 175 KC). Chodzi więc
o sytuację obiektywną , nie subiektywne przekonanie , a obiektywnej przesłanki w sprawie nie wykazano . Powołują
się także skarżący na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 28 listopada 2008 r. , w sprawie
V CSK 297/08 gdzie Sąd Najwyższy miał wyrazić pogląd , że do okoliczności świadczących o istnieniu siły wyższej
należy zaliczyć ryzyko oczywistej nieskuteczności podejmowanych działań , stan niemożności efektywnego dochodzenia
na drodze prawnej zwrotu rzeczy, brak faktycznej możliwości skorzystania przez poszkodowanych z wymiaru sprawiedliwości określanej także jako faktyczna niemożność skorzystania z prawa do sądu z przyczyn natury ogólnej, uznawana
za zbliżoną do stanu zawieszenia wymiaru sprawiedliwości . Abstrahując od tego , że Sąd Okręgowy w żadnej z baz nie
odnalazł orzeczenia o podanych przez skarżących parametrach – wskazać należy , że skarżący nie wykazali by zaistniał
w ich sprawie faktyczny brak możliwości skorzystania z prawa do sądu . Przywołali także skarżący postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 13 maja 2010 r. , w sprawie IV CSK 510/2009 (system informacji prawnej LexPolonica nr 2396944).
W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Najwyższy
wywiódł, że siłą wyższą jest zdarzenie nadzwyczajne, pochodzące z zewnątrz podmiotu i w zasadzie niezależne od jego
woli. Stanowią ją katastrofy, klęski żywiołowe, nadzwyczajne działania ludzkie, którym zapobiec nie można, np. wojny,
gwałtowne kryzysy, a także akty władzy państwowej. Działania władcze organów państwa mogą być zakwalifikowane
jako siła wyższa, gdy są czynami nadzwyczajnymi o zewnętrznym charakterze, tj. pozostają w zasadzie poza sferą wpływu
podmiotu i uniemożliwiają mu przeciwstawienie się takiemu postępowaniu. Element subiektywny w takim ujęciu siły
wyższej wynika z zawartego w art. 121 pkt 4 KC wyrażenia „uprawniony nie może dochodzić”, chodzi tu bowiem o to,
że dany podmiot nie może dochodzić roszczenia, a nie że w ogóle nie można dochodzić roszczeń. W tym tylko zakresie
przy ocenie niemożności dochodzenia roszczenia z powodu siły wyższej mogą wejść w rachubę elementy podmiotowe
dotyczące uprawnionego, np. jego ucieczka z kraju przed prześladowaniem, w tym aresztowaniem za działalność opozycyjną, oraz niemożność powrotu do kraju. Poza tym elementem subiektywnym sama przeszkoda uniemożliwiająca
rozpoczęcie lub powodująca zawieszenie biegu zasiedzenia musi mieć charakter obiektywny, tzn. chwilę jej powstania i
14