publicznej (obecnie: Dz.U. z 2018 r. poz. 1330 t.j.). Ustawa ta w art. 1 ust. 2 stanowi, iż jej uregulowania nie naruszają
przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Oznacza to, ze norma kolizyjna zawarta w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyłącza stosowanie jej przepisów zawsze w przypadku istnienia regulacji szczególnych o dostępie do informacji publicznych. Wskazany
przepis należy, zdaniem sądu, rozumieć w ten sposób, że wyłącza on ustawę o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim inna szczególna ustawa reguluje ten dostęp, a pozwala na jej stosowanie tam, gdzie ustawa szczególna nie
reguluje kwestii dostępności do informacji publicznych.
W postępowaniu karnym kwestie dostępu do akt postępowania sądowego reguluje art. 156 § 1 KPK, natomiast do akt
postępowania karnego przygotowawczego art. 156 § 5 KPK. Jeśli chodzi o przedsądową fazę postępowania karnego tj.
postępowanie przygotowawcze, przepis art. 156 § 5 KPK stanowi, iż o ile ustawa nie stanowi inaczej, w toku postępowania
przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia
się akta, umożliwia sporządzanie odpisów i kserokopii oraz wydaje odpisy uwierzytelnione tylko za zgodą prowadzącego postępowanie przygotowawcze.
W końcowej części natomiast przepis stanowi, iż innym niż wymienione wcześniej osobom, w toku postępowania
przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach za zgodą prokuratora udostępnione akta postępowania przygotowawczego. Odczytywany literalnie przepis art. 156 § 5 KPK nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż osobom innym niż strona postępowania karnego przygotowawczego, akta postępowania karnego mogą być udostępnione za zgodą
prokuratora jedynie do wglądu (np. przejrzenia w sekretariacie). Przywołany zatem przez Prokuratora przepis, wskazany
jako unormowanie szczególne, bo wyłączające przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie dostępu
do informacji wynikającej z akt postępowania karnego przygotowawczego, w rzeczywistości normuje jedynie jeden ze
sposobów dostępu do informacji publicznej. Skoro bowiem dostęp do informacji publicznej obejmuje dostęp do samej
treści informacji, która ma charakter niematerialny i nie musi być identyfikowana z żadnym fizycznym jej wytworem (dokumentem) (vide E. Czarny –Drożdżejko "Funkcjonowanie prokuratury a dostęp do informacji publicznej", Prokuratura
i Prawo 2008/11 s. 83), to dostęp ten może być realizowany w różnych formach. Oprócz "wglądu do akt" (np. przejrzenie
akt w sekretariacie, czytelni), o którym stanowi art. 156 § 5 zdanie 2 KPK, podmiot niebędący stroną postępowania przygotowawczego ma prawo żądać udostępnienia informacji publicznej również poprzez uzyskanie kserokopii czy odpisu
dokumentu z akt, jak również informacji stanowiącej "wycinek" akt, "wyprowadzonej" z treści akt postępowania, informacji "na podstawie" akt sprawy, ale niezmaterializowanej fizycznie w jednym konkretnym dokumencie znajdującym się
w aktach. Zdaniem sądu, wykładnia gramatyczna przepisu art. 156 § 5 zdanie 2 KPK uprawnia do wniosku, że nie reguluje on dostępu do informacji publicznej z akt postępowania przygotowawczego w podanych wyżej formach innych niż
fizyczny "wgląd do akt sprawy", co uzasadnia zastosowanie w tych nieuregulowanych przypadkach trybu DostInfPubU
Kodeks postępowania karnego nie przewiduje też możliwości wniesienia przez osobę trzecią zażalenia na odmowę
udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym, bowiem dopuszczalność wniesienia zażalenia na odmowę udostępnienia akt została zastrzeżona wyłącznie dla stron postępowania (art. 159 KPK). Zatem podmioty niebędące stronami,
którym prokurator na podstawie art. 156 § 5 zdanie 2 KPK odmówi udostępnienia informacji publicznej, nie mają możliwości poddania tej decyzji kontroli w trybie postępowania karnego, co rodzi obawę arbitralności.
Kodeks postępowania karnego reguluje wyłącznie kwestię fizycznego wglądu osób trzecich do akt postępowania karnego przygotowawczego, nie zawiera natomiast samodzielnej regulacji dostępu osób trzecich do jednostkowych, konkretnych treści mogących wynikać z akt postępowania karnego przygotowawczego, a będących informacjami publicznymi, a
nadto art. 156 § 5 KPK dotyczy postępowania przygotowawczego "będącego w toku" a nie postępowania zakończonego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, od szeregu lat, utwierdził
się pogląd na tle stosowania DostInfPubU w aspekcie art. 156 § 5 KPK, który prowadzi do następujących wniosków:
- akta zakończonego umorzeniem postępowania karnego są informacją publiczną i podlegają udostępnieniu osobom
trzecim nie na zasadach art. 156 § 5 KPK lecz na podstawie DostInfPubU;
- jeżeli w trybie DostInfPubU mogą być udostępnione akta sprawy, to tym bardziej mogą być udostępnione pojedyncze
dokumenty z tych akt stanowiące informację publiczną;
- jeżeli dokument będący w posiadaniu organu, który go nie wytworzył, stanowi informację publiczną, to organ zobowiązany jest do jego udostępnienia wnioskodawcy;
- sporządzona w sprawie opinia biegłego stanowi, wraz z wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania dokument zawierający informację o działaniu organu jakim jest prokurator.
3