Na samym wstępie Sąd Apelacyjny wskazuje, iż Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej nie przekazała do
prowadzenia Ministrowi (...) i (...) sprawy z wniosku A. S. (1) (sygn. akt w I instancji: VI Co 201/16). W związku z tym
na etapie postępowania przed Sądem II instancji Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej została zawiadomiona
o toczącym się postępowaniu, aby na dalszym etapie tego postępowania Skarb Państwa był prawidłowo reprezentowany.
W tej kwestii należało mieć na uwadze wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2011 r., II CSK 368/10 (który nadal
jest aktualny), zgodnie z którym naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu
Państwa w zw. z art. 67 § 2 KPC nie powoduje nieważności postępowania z przyczyny określonej w art. 379 pkt 2 KPC
W uzasadnieniu ww. orzeczenia Sąd Najwyższy wskazał iż: „Przepisy o nieważności postępowania mają charakter szczególny, podlegają więc ścisłej wykładni. Z tej przyczyny, naruszenia art. 8 ust. 1 ProkGenSPU w zw. z art. 67 § 1 KPC
nie można zakwalifikować jako uchybienia procesowego określonego w art. 379 pkt 2 KPC, które dotyczy wadliwego
umocowania pełnomocnika procesowego strony. Zarzutu naruszenia powołanych wyżej przepisów nie uzasadnia także
- podniesiona w skardze kasacyjnej okoliczność - że w postępowaniu przed Sądem Okręgowym za pozwanego działał
radca prawny B. D. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zaakceptowano możliwość sanowania na etapie postępowania
odwoławczego uchybienia procesowego spowodowanego reprezentowaniem strony przed sądem pierwszej instancji przez
wadliwie umocowanego pełnomocnika procesowego, poprzez akceptację przez mocodawcę czynności dokonanych przez
tego pełnomocnika (por. uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2008 r., III CZP 154/07,
OSNC 2008, nr 12, poz. 133). Wprawdzie w powołanej uchwale przyjęto, że występowanie w charakterze pełnomocnika
procesowego osoby, która nie może być pełnomocnikiem, oznacza brak należytego umocowania powodującego nieważność postępowania, jednakże nie dotyczy to sytuacji, która miała miejsce w sprawie. Nie jest bowiem wykluczone, aby w
postępowaniu z udziałem Skarbu Państwa, w której udział Prokuratorii Generalnej jest obligatoryjny, mógł występować
także radca prawny (por. art. 17ust. 1 ProkGenSPU).".
Ponadto należy zaznaczyć, że Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy ustalił, że na skutek wejścia w życie dnia 1 lipca
2009 r. ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych
ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571), przepisy kodeksu postępowania cywilnego, w części m.in. obejmującej uznawanie i
stwierdzanie wykonalności orzeczeń państw obcych uległy zmianie.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w postanowieniu z dnia 24 maja 2012 r. V CSK 454/11,
że przed 1 lipca 2009 r. polski system uznawania zagranicznych orzeczeń opierał się na założeniu, że do uznania zagranicznego orzeczenia może dojść tylko po przeprowadzeniu przewidzianego w przepisach KPC postępowania, w którym
sąd, po zbadaniu ustawowych przesłanek uznania, orzekał w formie postanowienia, o uznaniu bądź odmowie uznania
zagranicznego orzeczenia (art. 1145 § 1 KPC w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2009 r.). Postanowienie
o uznaniu orzeczenia zagranicznego miało charakter konstytutywny, a uznanie następowało z chwilą uprawomocnienia
się tego orzeczenia, z tym że skutki uznanego orzeczenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej działały ex tunc, tj. od
chwili, w której orzeczenie to stało się skuteczne według prawa państwa jego pochodzenia (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1975 r., II CR 67/75, OSPiKA 1976, nr 7-8 poz. 148). Jedynie wyjątkowo przewidziano
zwolnienie z obowiązku uznania orzeczeń zagranicznych w postępowaniu delibacyjnym (art. 1145 § 2 KPC w brzmieniu
obowiązującym do dnia 30 czerwca 2009 r.).
Po zmianach dokonanych powołaną wyżej ustawą, poczynając od dnia 1 lipca 2009 r., zgodnie z art. 1145 KPC, orzeczenia sądów państw obcych wydane w sprawach cywilnych podlegają uznaniu z mocy prawa, pod warunkiem, że nie
zachodzą przeszkody, o których mowa w art. 1146 KPC Przyjęty model uznania automatycznego wprowadza istotne ułatwienia i uproszczenie wymagań stawianych zagranicznemu orzeczeniu. Wprowadza też jednak zagrożenia związane z
możliwością odmiennej oceny, czy konkretne orzeczenie podlega uznaniu, z tego względu, że ocena taka dokonywana
jest przez różne organy, także sądy, we własnym zakresie i wyłącznie na potrzeby toczących się przed nimi postępowań.
Stąd też ustawodawca umożliwił wystąpienie każdemu, kto ma interes prawny w uznaniu orzeczenia zagranicznego, do
sądu z wnioskiem o wszczęcie postępowania o ustalenie, że orzeczenie sądu państwa obcego podlega albo nie podlega
uznaniu (art. 1148 § 1 KPC). Rozstrzygnięcie sądu wydane w takim postępowaniu ma charakter deklaratywny - polega
na ustaleniu, że uznanie z mocy prawa nastąpiło (lub nie nastąpiło) i wiąże inne sądy i organy państwowe.
Dokonując tak istotnych zmian w stanie prawnym, ustawodawca w art. 8 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. zamieścił
przepisy przechodnie. Zgodnie z ust. 1 art. 8, przepisy nowej ustawy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej
wejścia w życie, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Ust. 5 art. 8 stanowi, że uznaniu lub stwierdzeniu wykonalności na podstawie
przepisów ustawy nowelizującej podlegają orzeczenia, rozstrzygnięcia lub ugody, które zostały wydane albo zawarte lub
zatwierdzone po dniu wejścia w życie ustawy. Ustawodawca przesądził zatem, że uznaniu z mocy prawa oraz procedurze
ustalenia w trybie art. 1148 KPC podlegają jedynie orzeczenia państw obcych wydane po dniu 1 lipca 2009 r.
7