małżeńskiego albo stanowić podstawę wpisu w księdze stanu cywilnego, w księdze wieczystej lub innym rejestrze w
Polsce (§ 2).
Przepis art. 1146 KPC – w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zmianie ustawy –
Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571), tj. przed dniem 1 lipca 2009
roku – stanowił zaś, iż orzeczenie podlega uznaniu pod warunkiem wzajemności, jeżeli:1) orzeczenie jest prawomocne
w państwie, w którym zostało wydane; 2) sprawa nie należy, według polskiego prawa lub umowy międzynarodowej, do
wyłącznej jurysdykcji sądów polskich lub sądów państwa trzeciego; 3) strona nie była pozbawiona możności obrony,
a w razie nieposiadania zdolności procesowej - należytego przedstawicielstwa; 4) sprawa nie została już prawomocnie
osądzona przed sądem polskim albo nie wszczęto jej przed sądem polskim powołanym do jej rozstrzygnięcia, zanim orzeczenie sądu zagranicznego stało się prawomocne; 5) orzeczenie nie jest sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku
prawnego Rzeczypospolitej Polskiej; 6) przy wydaniu orzeczenia w sprawie, w której należało zastosować prawo polskie,
prawo to zostało zastosowane, chyba że zastosowane w sprawie obce prawo nie różni się w sposób istotny od prawa
polskiego (§ 1). Przepisu § 1 nie stosuje się do uznania orzeczeń określonych w art. 1145 § 2. Odmowa uznania takiego orzeczenia może nastąpić tylko z przyczyny sprzeczności orzeczenia z podstawowymi zasadami porządku prawnego
Rzeczypospolitej Polskiej (§ 4). Podkreślenia wymaga, iż przepis art. 1146 § 4 KPC winien być rozumiany w ten sposób,
że przesłanki uznania określone w przepisie art. 1146 § 1 KPC nie mają zastosowania do orzeczeń określonych w art.
1145 § 2 KPC Odmowa uznania tych orzeczeń może nastąpić tylko z powołaniem się na umotywowaną klauzulę porządku
publicznego. Regulacja art. 1146 § 4 KPC nie obejmuje orzeczeń, które nie wymagają uznania. Przepis art. 1146 § 4 KPC
odnosi się wyłącznie do orzeczeń z art. 1145 § 2 KPC, które nie korzystają ze „zwolnienia” od uznania z mocy orzeczenia
sądu polskiego, tj. orzeczeń mających być podstawą zawarcia związku małżeńskiego albo stanowiących podstawę wpisu
w księdze stanu cywilnego, w księdze wieczystej lub innym rejestrze w Polsce.
Sąd Okręgowy wskazał, że w niniejszej sprawie niewątpliwe jest, iż podlegające uznaniu orzeczenia sądu obcego dotyczą
sfery praw niemajątkowych wnioskodawcy, jak również, iż mogłyby one stanowić podstawę sporządzenia aktu stanu
cywilnego (wskazane we wniosku orzeczenia ustalają pochodzenie A. S. (1) ze związku małżeńskiego P. S. (3) i A. S.
(2), wskazując na ojcostwo A. S. (2) i zaprzeczając ojcostwu wskazanego w akcie urodzenia wnioskodawcy A. S. (4)),
a tym samym stosuje się do nich regulację art. 1146 § 4 KPC
W ocenie sądu zasadność żądania wniosku oceniona być winna w oparciu o klauzulę porządku publicznego. Wskazać
należy, że przez podstawowe zasady porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej należy rozumieć nie tylko fundamentalne zasady ustroju społeczno-politycznego, a więc zasady konstytucyjne, lecz także zasady rządzące poszczególnymi
dziedzinami prawa. Naruszenie porządku prawnego obejmuje naruszenie zasady równości płci, dyskryminacji z przyczyn rasowych i religijnych, obejście bezwzględnie obowiązujących przepisów prawnych. Klauzula porządku publicznego funkcjonuje samoistnie. Sfera jej działania musi być rozgraniczona od pozostałych warunków uznania. Podkreślenia
wymaga, iż badanie wystąpienia przesłanki odmowy uznania orzeczenia, o której mowa w art. 1146 § 4 KPC nie jest
uzależnione od wniosku czy zarzutu uczestników postępowania, ale jest dokonywana przez sąd z urzędu.
Sąd Okręgowy podkreślił, iż klauzula porządku publicznego może służyć nie tylko ocenie podstaw materialnoprawnych
rozstrzygnięcia, ale także przepisów proceduralnych stosowanych przy jego wydaniu. Sąd zagraniczny nie musi respektować wszystkich naczelnych zasad postępowania cywilnego. Przy uznawaniu orzeczeń zagranicznych, gdy chodzi o ocenę
poprawności samego postępowania, jego przebiegu, zasad procesowych i stosowania technik, nie można posługiwać się
po prostu – jako kryterium oceny w kategoriach klauzuli porządku publicznego – takimi pojęciami, które są charakterystyczne dla kontroli instancyjnej orzeczeń krajowych. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 listopada 1981 roku, IV CR 422/81 (OSN 1982, poz. 85), wskazując, iż bezkrytyczne ustalenie przez sąd zagraniczny stanu
faktycznego w sprawie rozwodowej, bez uwzględnienia zarzutów, choćby zgłoszonych po terminie, lecz przed wydaniem
wyroku, może być poczytane za sprzeczne z klauzulą porządku publicznego w rozumieniu.
W odniesieniu do praw, które nie podlegają dyspozycji osób zainteresowanych, jakimi są prawa stanu cywilnego, m.in.
w odniesieniu do prawa stanu małżonka w stosunku do oznaczonej osoby, orzeczenie sądu zagranicznego naruszające
rażąco zasadę prawdy materialnej, uzasadnia ocenę, że jest ono sprzeczne z podstawową zasadą porządku prawnego
Rzeczypospolitej Polskiej (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 1985 roku, II CR 138/85, NP 1987, Nr 3, s. 104).
W ocenie sądu tak orzeczenie Okręgowego Sądu Rabinackiego Netania z dnia 22 października 2007 r., jak również postanowienie Sądu Okręgowego w Tel Awiwie z dnia 21 marca 1957 r., pozostają w sprzeczności z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na nierespektowanie przy ich wydaniu podstawowych zasad postępowania, pozwalających na zbadanie wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych.
W toku niniejszego postępowania ustalono, iż wydanie przedmiotowych orzeczeń nie zostało poprzedzone przeprowadzeniem postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie. Wymogu tego nie spełnia niewątpliwie odebranie pisem5