tym jednak sporze pozwani od początku zarzucali powódce niewykazanie interesu prawnego przytaczając szereg
argumentów na rzecz takiego stanowiska. Ponadto, istnienie interesu prawnego należy oceniać in concreto na tle
określonych ustaleń faktycznych. Niesporne jest to, że powódka jest spadkobierczynią przedwojennych właścicieli
przedmiotowej nieruchomości. Fakt ten jednak oraz pozaksięgowe przejście własności, jakkolwiek kwestionowane
przez powódkę jako spadkobierczynię a przez to mogące rodzić niepewność co do prawidłowości tego przejścia, same
przez się nie uzasadniają jeszcze po jej stronie interesu prawnego bez konkretnego a nie abstrakcyjnego wskazania
na czym ten interes miałby polegać. Ostatecznie w apelacji wskazuje się tylko na to, że korzystny wyrok ustalający
mógłby powódce posłużyć do dochodzenia roszczeń naprawczych w stosunku do tej części nieruchomości, która
została rozdysponowana na rzecz osób trzecich i w związku z tym nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, jak też
może być wykorzystany do zbycia praw do tych roszczeń. W uzasadnieniu tego stanowiska skarżąca wspiera się
orzecznictwem, w szczególności cytuje fragment postanowienia Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym
z dnia 6 listopada 1997 r. III KKO 7/97, (OSNAP 1998, nr 18, poz. 554). Rzeczą jednak Kolegium Kompetencyjnego
było rozstrzygnięcie czy właściwa jest administracyjna czy sądowa droga ochrony prawnej zaś to, że jednocześnie
co do zasady wskazano na interes prawny spadkobiercy w podważaniu w trybie art. 189 k.p.c. słuszności przejęcia
nieruchomości na cele reformy rolnej nie oznacza zdaniem Sądu Apelacyjnego, że sąd orzekający w konkretnym już
sporze może dojść do wniosku, że taki interes nie występuje.
Skoro jak przyznaje sama apelująca co do omawianej części nieruchomości wchodzą w grę jedynie roszczenia
majątkowe (jak to określa ogólnie „naprawcze”) związane z bezprawnym według niej przejęciem na własność Państwa
majątku jej dziadków na podstawie przepisów Dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy
rolnej to prawidłowe jest stanowisko Sądu Okręgowego, że w takim wypadku wyrok ustalający nie jest potrzebny.
Jeżeli powódka rzeczywiście uważa, że w miejsce utraconej bezprawnie i nieodwracalnie części przedmiotowej
nieruchomości należy jej się stosowna rekompensata finansowa to oznacza wprost przekonanie o istnieniu powództwa
o świadczenie, co automatycznie wyklucza istnienie interesu prawnego w samym tylko ustaleniu. Może zatem taki
proces wytoczyć i w jego ramach prawidłowość tego przejęcia będzie podlegała badaniu jako przesłanka wyroku
zasądzającego. Jeśli realnie uda się powódce uzyskać wyrok zasądzający takie świadczenie może ono być na ogólnych
zasadach przedmiotem obrotu, w przeciwieństwie do przedmiotu wyroku ustalającego o żądanej treści, który jeszcze
roszczenia mogącego rzeczywiście być przedmiotem obrotu by nie stwierdzał.
Reasumując, w sytuacji gdy Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił brak po stronie powódki interesu prawnego w odrębnym
żądaniu przedmiotowego ustalenia - nie naruszył art. 189 k.p.c. i mógł z tej przyczyny oddalić powództwo a limine
bez jego merytorycznego badania. W konsekwencji apelacja powódki jako bezzasadnie podważająca to stanowisko
podlega oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. bez możliwości badania pozostałych jej zarzutów.
Sądu odwoławczy podzielił w całości argumentację Sądu pierwszej instancji, która legła u podstaw zastosowania wobec
powódki dyspozycji art. 102 k.p.c. i dlatego oddalił zażalenie pozwanego Skarbu Państwa na rozstrzygnięcie o kosztach
zawarte w zwalczanym wyroku.
O ile jednak w postępowaniu pierwszoinstancyjnym powódka mogła jeszcze pozostawać w subiektywnym przekonaniu
o słuszności jej twierdzeń co do potrzeby uzyskania wyroku ustalającego, o tyle po czytelnym wyjaśnieniu przez Sąd
Okręgowy zasadniczej przyczyny oddalenia powództwa, decydując się na uruchomienie postępowania apelacyjnego
musi się liczyć z obowiązkiem ponoszenia jego kosztów w razie niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Mając zatem
na uwadze wynik sprawy w instancji odwoławczej powódka została obciążona kosztami zastępstwa procesowego na
rzecz każdego z pozwanych co ma uzasadnienie w przepisach art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c. oraz §
12 ust 1 pkt 2 w związku z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez
radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 poz. 490), a także art. 11 ust. 3 ustawy z 8 lipca
2005r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 1150 ).