W odpowiedzi na skargę WKZ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu,
skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie
braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia wymaga odrzucenia skargi stosownie do art. 58
§ 1 pkt 1-6 PostAdmU (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. z 2023 r. poz. 259).
W niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna ze względu na brak legitymacji skargowej skarżącego Stowarzyszenia. Legitymacja skargowa została określona w art. 50 § 1 PostAdmU, zgodnie z którym uprawnienia do wniesienia skargi
do sądu administracyjnego dwóm kategoriom podmiotów: każdemu kto ma w tym interes prawny oraz w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich, Rzecznikowi Praw Dziecka
i organizacji społecznej, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu
administracyjnym. Organizacja społeczna jest zatem uprawniona do wniesienia skargi w sprawach dotyczących innych
podmiotów, o ile kumulatywnie spełnione będą dwa powyższe warunki. Niespełnienie chociażby jednego z warunków
wymienionych w art. 50 § 1 PostAdmU powoduje, że organizacja społeczna nie posiada legitymacji skargowej (por. wyrok
NSA z 22 marca 2006 r., II FSK 562/05; postanowienie WSA w Warszawie z 21 lipca 2005 r., III SA 3014/03 - dostępne w
bazie Legalis). Wprowadzenie wymogu uczestnictwa organizacji społecznej na prawach strony w postępowaniu administracyjnym (poprzedzającym postępowanie sądowoadministracyjne) pozwala na odróżnienie sytuacji wniesienia skargi w
cudzej sprawie przez organizację społeczną uczestniczącą w postępowaniu na prawach strony od popierania skargi przez
taką organizację, ale wniesioną przez inny podmiot w celu ochrony swojego interesu prawnego.
W orzecznictwie przyjmuje się, że odrzucenie skargi z powodu braku legitymacji skargowej należy uznać za dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny, np. skargę wniosła osoba, której ustawa szczególna nie przyznaje
w konkretnym przypadku tej legitymacji (por. postanowienia NSA: z 21 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2903/17, z
20 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 74/12; z 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 298/13; z 28 listopada 2014 r., sygn. akt I
OSK 3011/14; z 27 listopada 2019 r, sygn. akt II OSK 3408/19 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W takiej sytuacji zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 6 PostAdmU. Przepis ten
stanowi, że sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5a) skarga jest niedopuszczalna. Pod
pojęciem "innych przyczyn" można rozumieć m.in. brak legitymacji skargowej po stronie wnoszącego skargę.
Z tego rodzaju ewidentnym brakiem legitymacji skargowej mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono czynność polegającą na wyłączeniu z wojewódzkiej ewidencji zabytków karty ewidencyjnej zabytku nieruchomego - cmentarza żydowskiego w G. - tj. (...) określoną w art. 22
ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 840 ze zm.).
Wyłączenie karty ewidencyjnej z wojewódzkiej ewidencji zabytków na podstawie ww. przepisu, na gruncie utrwalonego stanowiska judykatury, traktowane jest jako czynność materialno-techniczna organu administracji, o której mowa
ww. art. 3 § 2 pkt 4 PostAdmU. Należy jednak przy tym wyjaśnić, że akt lub czynność podlega sądowej kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PostAdmU jeżeli ma:
- charakter zewnętrzny, przy czym nie może to być decyzja ani postanowienie, gdyż te poddane są kontroli w ramach
uregulowanych w art. 3 § 2 pkt 1-3 PostAdmU,
- indywidualny,
- władczy w sferze z zakresu administracji publicznej i podejmowany przez podmiot wykonujący administrację publiczną,
- dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Należy też wyjaśnić, że sposób prowadzenia wojewódzkiej ewidencji zabytków określony został w rozporządzenia
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej,
wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 56). Zgodnie z § 14 ust. 1 tego rozporządzenia, wojewódzki konserwator
zabytków włącza kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w
karcie ewidencyjnej zabytku są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym, a także czy dokumentacja fotograficzna
2