iż niezależnie od wiarygodności świadków E. B., czy J. P., albo od twierdzeń L. M., nie sposób za równie wiarygodne i
„ważone na tej samej wadze” traktować zeznania złożone „na gorąco”, w 1946 r., w okolicznościach braku jakiegokolwiek
sporu o datę tych śmierci i zainteresowania E. R. majątkiem Z. i zeznania złożone ponad 60 lat później i to w warunkach
sądowego konfliktu o te daty. W przypadku D. i R. Z. (1) Sąd Rejonowy również uznał, że zaproponowane materiały
dowodowe nie dowodzą innej niż ustalona na sierpień 1943 r. daty ich śmierci.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 1 KPC, przy czym koszt (1736,26 zł) wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatków na tłumaczenia rozłożył po połowie miedzy wnioskodawców.
Apelacje od powyższego orzeczenia wywiedli Gmina A., Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę (...) oraz Prokuratorie Generalną.
Apelujący Skarb Państwa reprezentowany przez Prokuratorię Generalną zaskarżył w części postanowienie w zakresie
rozstrzygnięcia co do wniosku o uchylenie postanowienia Sądu Grodzkiego w A. z dnia 22 lutego 1947 r. sygn. akt Zg
21/46 i ustalenie, że F. Z. zmarła z końcem jesieni 1942 nie przeżywając dnia 1 stycznia 1943 r. oraz wniosku o zasądzenie
kosztów postępowania na rzecz Skarbu Państwa - Starosty (...) oraz w pkt II - w zakresie rozstrzygnięcia nakazującego
pobrać od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Wadowicach kwotę 868,13 zł tytułem wydatków
postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- art. 539 KPC w zw. z art. 523 KPC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
- art. 542 KPC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
- art. 233 KPC w zw. z art. 13 § 2 KPC poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego w zakresie
wskazanym w uzasadnieniu apelacji;
- art. 244 § 1 KPC w zw. z art. 13 § 2 KPC poprzez jego niezastosowanie.
Przy tak postawionych zarzutach wniesiono o zmianę postanowienia w zaskarżonej części poprzez uchylenie postanowienia Sądu Grodzkiego w A. z dnia 22 lutego 1947 r. sygn. akt Zg 21/46 i ustalenie, że F. Z. zmarła z końcem jesieni 1942 nie
przeżywając dnia 1 stycznia 1943 r. oraz zasądzenie od uczestników niebędących osobami prawnymi na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego; ewentualnie uchylenie postanowienia w zaskarżonej
części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania – w obu przypadkach za przyznaniem kosztów postępowania od
uczestników niebędących osobami prawnymi.
W uzasadnieniu apelacji podniesiono, iż jak wynika z treści art. 539 KPC dowód, że śmieć osoby uznanej za zmarła albo
której zgon został stwierdzony, nastąpiła w innej chwili niż chwila oznaczona w orzeczeniu, odnosi się do obu rodzaju
postanowień, tj. dotyczących uznania za zmarłą i stwierdzenia zgonu. Korekta orzeczeń dokonywana na podstawie art.
539 i n. KPC może polegać m.in. zmianie (a więc częściowym uchyleniu) postanowienia o uznaniu za zmarłego lub o
stwierdzeniu zgonu w razie ustalenia innej chwili śmierci od przyjętej poprzednio w tych postanowieniach. Konieczne
zatem według apelującego staje się odniesienie do art. 542 zd. 2 KPC, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia Sądu I
instancji. Przepis ten nie odnosi się do postanowienia o stwierdzenie zgonu, zatem nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Jednakże wobec tego, iż ustawodawca w art. 539 KPC dopuścił możliwość wykazania także tego, iż śmierć osoby
uznanej za zmarłą nastąpiła w innej chwili niż stwierdzona w postanowieniu o stwierdzenie zgonu, podstawę orzekania
przez Sąd powinien stanowić art. 539 KPC w zw. z art. 523 KPC Wówczas też zmianie ulega zakres dowodzenia koniecznych przesłanek dla uwzględnienia wniosku. Przepis art. 539 KPC warunkuje zmianę (a więc częściowe uchylenie) postanowienia o stwierdzeniu zgonu w razie ustalenia, że śmierć tej osoby nastąpiła w innej chwili niż przyjęto poprzednio
w postanowieniu. Analiza treści tego przepisu nie daje podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca powinien udowodnić w
jakiej dacie nastąpiła śmierć danej osoby, w odróżnieniu do zapisu art. 542 zd. 2 KPC Przy uwzględnieniu powyższych
okoliczności przepis art. 542 KPC nie ma zastosowania.
Apelujący z ostrożności procesowej podniósł, iż niewłaściwe zastosowanie art. 542 zd. 2 KPC polega na przyjęciu, że nie
został spełniony wymóg udowodnienia innej daty chwili śmierci F. Z. niż stwierdzona w postanowieniu Sądu Grodzkiego
w A. z dnia 22 lutego 1947 r. Wnioskodawca domaga się uchylenia postanowienia Sądu Grodzkiego w A. z dnia 22 lutego
1947 r. o zmianie postanowienia o stwierdzenie zgonu F. Z. sygn. akt: Zg 21/46 twierdzenia, że F. Z. zmarła z końcem
jesieni 1942 r. nie przeżywając dnia 1 stycznia 43 r., czyli faktycznie zmiany postanowienia poprzez stwierdzenie zgonu
F. Z. w dacie pierwotnie (przed zmianą dokonaną postanowieniem z dnia 22 lutego 1947 r.) ustalonej w stanowieniu Sądu
Grodzkiego w A. z dnia 5 grudnia 1946 r. sygn. akt Zg 21/46. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia
niniejszej sprawy, albowiem wobec podważenia zeznań świadka L. B., w oparciu o które nastąpiła zmiana postanowienia
7