„Jakkolwiek więc w okresie powojennym, w tym w dacie popełnienia i osądu będącego przedmiotem rozważań czynu,
pojęcie określonego przepisem art. 111 § 2 KK32 podmiotu interpretowane było w praktyce rozszerzająco na osoby zajmujące wszystkie naczelne stanowiska państwowe, a nawet na wszelkiego rodzaju, nieumocowanych formalnie w ustawach ustrojowych przywódców państwowych, to praktykę tę uznać należało za sprzeczną z obowiązującym porządkiem
prawnym.”
Patrz podobne
Uzasadnienie
Sąd Wojewódzki w W. wyrokiem z dnia 10.6.1953 r., skazał:
I. Stefana M., na podstawie art. 22 MKK, na karę 1 roku więzienia, a Henryka K. i Stanisława K., na podstawie wymienionego przepisu oraz art. 70 KK32, na umieszczenie w zakładzie poprawczym za to, że: "w dniu 8.1.1953 r. w M., powiatu p., działając wspólnie rozpowszechniali fałszywe wiadomości mogące wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa
Polskiego przez to, że umieścili na gazetce ściennej pod fotosami Pałacu Kultury napis fałszywy dotyczący stosunków
Polski ze Związkiem Radzieckim, którego treścią znieważyli osobę Generalissimusa Józefa Stalina";
II. Stefana M., na podstawie art. 111 § 2 KK32 na karę 1 roku więzienia za to, że: "w czasie i miejscu wyżej opisanym
znieważył osobę Generalissimusa Józefa Stalina przez umieszczenia na gazetce ściennej w szkole ogólnokształcącej pod
fotosem Józefa Stalina napisu o treści niecenzuralnej i powszechnie uznanego za obelżywy";
III. Stefana M., na podstawie art. 22 MKK na karę 1 roku więzienia, a Henryka K., Stefana K. i Gabriela P. na podstawie
wymienionego przepisu i art. 70 KK32 na umieszczenie w zakładzie poprawczym za to, że: "w dniu 9.1.1953 r. w P. L.
powiatu p., działając wspólnie rozpowszechniali fałszywe wiadomości mogące wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa Polskiego przez to, że umieścili na murze sklepu spółdzielczego napis zawierający fałszywe wiadomości dotyczące
sojuszu Polski ze Związkiem Radzieckim".
Jednocześnie opisywanym wyrokiem Sąd Wojewódzki wymierzył Stefanowi M. łączną karę 1 roku więzienia, zaś Henrykowi i Stanisławowi K. łączny środek karny w postaci umieszczenia w zakładzie poprawczym, przy czym wykonanie tego
środka w stosunku do Stanisława K., jak również wobec Gabriela P. zawiesił na okres próby 2 lat, oddając oskarżonych
w tym czasie pod odpowiedzialny dozór rodziców.
Powyższy, prawomocny wyrok zaskarżony został rewizją nadzwyczajną, wniesioną przez Prokuratora Generalnego PRL
w części dotyczącej skazania Henryka K. Po jej rozpoznaniu, wyrokiem z dnia 21.9.1953 r. Sąd Najwyższy zmienił
orzeczenie w zaskarżonej części w ten sposób, że wykonanie orzeczonego względem tego oskarżonego umieszczenia w
zakładzie poprawczym zawiesił na takich samych, jak wobec pozostałych warunkach.
Opisywane wyroki zaskarżone zostały obecnie, wniesioną na korzyść wszystkich oskarżonych kasacją Rzecznika Praw
Obywatelskich. W kasacji tej postawione zostały następujące zarzuty:
1. wyrokowi Sądu Wojewódzkiego rażące naruszenie:
- art. 22 MKK przez skazanie Stefana M., Stanisława K. i Gabriela P. pomimo, iż przypisane im czyny nie wyczerpały
znamion przestępstwa określonego w tym przepisie;
- art. 111 § 2 KK32 przez skazanie Stefana M. pomimo, że przypisany czyn nie wypełniał znamion przestępstwa określonego w tym przepisie;
2. wyrokowi Sądu Najwyższego rażące naruszenie art. 384 pkt 2 KPK28 przez ograniczenie się do zmiany wyroku Sądu
Wojewódzkiego w części dotyczącej Henryka K. jedynie w zakresie środka karnego, chociaż wyrok ten został wydany z
rażącą obrazą art. 22 MKK i wymagał zmiany przez uniewinnienie go od popełnienia zarzucanych mu na tej podstawie
czynów, gdyż czyny te nie wypełniały określonych w tym przepisie znamion.
Na podstawie powyższego Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie zaskarżonych - oczywiście niesłusznych
- wyroków i o uniewinnienie Stefana M., Henryka K., Stanisława K. i Gabriela P. od popełnienia przypisanych im przestępstw.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniesiona kasacja w przeważającej mierze - z zastrzeżeniami, które zostaną niżej podane - zasługuje na uwzględnienie.
2