Marszałek Sejmu twierdzą bowiem, że skarżąca, wbrew wymogom określonym w art. 47 ust. 1 pkt 2 TKU, nie wykazała,
jakie wynikające z art. 2 Konstytucji wolności lub prawa i w jaki sposób zostały naruszone.
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 2 Konstytucji został, w kontekście zarzutu naruszenia art. 54 ust. 1 w związku z
art. 31 ust. 3 Konstytucji, wskazany w petitum skargi konstytucyjnej jako tzw. przepis związkowy. W uzasadnianiu skargi
konstytucyjnej całkowicie pominięto jednak kwestię niezgodności z art. 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny podzielił
zatem stanowisko powyższych uczestników postępowania, że skarżąca nie tylko nie uzasadniła zarzutu naruszenia art. 2
Konstytucji, ale nawet tego zarzutu nie określiła i nie sprecyzowała.
Trybunał Konstytucyjny postanowił więc w tym zakresie umorzyć postępowanie, na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 TKU,
z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku.
2.6. Trybunał Konstytucyjny przyjął zatem ostatecznie, że w niniejszej sprawie merytorycznej ocenie podlega art. 196
KK w zakresie, w jakim penalizuje obrazę uczuć religijnych innych osób przez publiczne znieważenie przedmiotu czci
religijnej, podlegającą karze grzywny, z perspektywy zgodności z art. 42 ust. 1 w związku z art. 2, z art. 53 ust. 1 w
związku z art. 54 ust. 1 oraz z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
3. Przestępstwo obrazy uczuć religijnych z art. 196 KK.
Kwestionowany art. 196 KK został umieszczony w rozdziale XXIV poświęconym przestępstwom przeciwko wolności
sumienia i wyznania. Przestępstwo z art. 196 KK, w zakwestionowanym zakresie, polega na obrazie uczuć religijnych
innych osób przez publiczne znieważenie przedmiotu czci religijnej.
3.1. Przedmiotem ochrony, do którego odnosi się art. 196 KK, jest - wynikające z wolności religijnej - prawo do ochrony
uczuć religijnych (zob. uchwała SN z 29 października 2012 r., sygn. akt I KZP 12/12, OSNKW nr 11/2012, poz. 112). W
myśl orzeczenia TK z 7 czerwca 1994 r., sygn. K 17/93 (OTK w 1994 r., cz. 1, poz. 11) konstytucyjna ochrona wolności
sumienia i religii wyraża się m.in. w zakazie naruszania uczuć religijnych, które "ze względu na ich charakter, podlegają
szczególnej ochronie prawa. Bezpośrednio powiązane są bowiem z wolnością sumienia i wyznania, stanowiącą wartość
konstytucyjną". Przedmiot ochrony z art. 196 KK określa się także jako wolność przekonań (uczuć) obywateli w sprawach wiary, będącą konsekwencją tolerancji światopoglądowej neutralnego państwa (zob. J. Wojciechowska, w: Kodeks
karny, Część szczegółowa. Komentarz do artykułów 117-221, t. 1, red. A. Wąsek, R. Zawłocki, Warszawa 2010, s. 899;
P. Kozłowska-Kalisz, w: M. Mozgawa (red.), Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2013, s. 453). Według R. Paprzyckiego "Przedmiotem ochrony przepisu z art. 196 KK są uczucia religijne, a nie ochrona bóstwa - Boga" (R. Paprzycki,
Czy bluźnierca jest przestępcą? Rozważania na temat znamienia "przedmiotu czci religijnej" przestępstwa obrazy uczuć
religijnej - art. 196 KK, "Palestra" nr 5 -6/2008, s. 87). Przedmiotem ochrony z art. 196 KK "nie jest to, co boskie, ale
to, co ludzkie" (J. Warylewski, Pasja czy obraza uczuć religijnych? Spór wokół art. 196 KK, w: W kręgu teorii i praktyki
prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, red. L. Leszczyński, E. Skrętowicz, Z. Hołda,
Lublin 2005, s. 370). Przedmiotem ochrony z art. 196 KK "nie są przedmioty czy miejsca kultu same w sobie, lecz uczucia
religijne konkretnych osób, zranione przez znieważające zachowanie sprawcy" (N. Kłączyńska, w: Kodeks karny. Część
szczegółowa. Komentarz, red. J. Giezek, Warszawa 2014, s. 508).
Przedmiotem ochrony z art. 196 KK są zatem uczucia religijne osób wierzących, a więc "pewien stosunek (przede wszystkim emocjonalny) określonej grupy do wyznawanej przez siebie wiary przejawiający się także w prawie do ochrony szacunku wobec wyznawanych przez nią wartości oraz miejsc i przedmiotów otaczanych czcią" (S. Hypś, w: Kodeks karny.
Komentarz, red. A. Grześkowiak, K. Wiak, Warszawa 2015, s. 976). Przez uczucia religijne, jako przedmiot ochrony z
art. 196 KK, rozumiane są relacje człowieka do sacrum ujmowane na wielu płaszczyznach - intencjonalnej, wolicjonalnej oraz emocjonalnej (zob. W Janyga, w: M. Królikowski, R. Zawłocki, Kodeks karny. Część szczegółowa, Komentarz,
Warszawa 2013, s. 592).
3.2. Strona przedmiotowa przestępstwa z art. 196 KK, w zakwestionowanym zakresie, sprowadza się do obrazy uczuć religijnych przez publiczne znieważenie przedmiotu kultu. Większość przedstawicieli doktryny przyjmuje, że przestępstwo
z art. 196 KK ma charakter materialny, a zatem znieważenie przedmiotu kultu musi wywołać skutek w postaci obrazy
uczuć religijnych konkretnych osób (zob. M. Budyn-Kulik, Znieważenie uczuć religijnych. Analiza dogmatyczna i praktyka ścigania, Warszawa 2014, s. 4 i powołana tam literatura). Wystąpienie skutku w postaci obrazy uczuć religijnych
jest warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym, niezbędne jest bowiem, aby zostało wywołane przez znieważenie
przedmiotu czci religijnej.
Sąd Najwyższy w wyroku z 17 lutego 1993 r. (sygn. akt III KRN 24/92, "Wokanda" nr 10/1993, s. 8) uznał, że "termin
"znieważa" ma takie samo znaczenie (i zakres) we wszystkich przepisach, w których określa on czyn zabroniony". Zachowanie znieważające sprawcy powinno zatem charakteryzować się wyrażeniem pogardy, chęcią poniżenia lub wyszy10