Okoliczności w zakresie przynależności niemieckiej są niezwykle istotne - przesądzają bowiem o skuteczności nabycia
przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa z mocy prawa na podst. art. 2 ust. 1 lit. b dekretu PKWN z dnia 6
września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Okoliczność tego rodzaju, iż pomiędzy dniem 1 września 1939 r. a
dniem 9 maja 1945 r. została zgłoszona przynależność do narodowości niemieckiej lub uprzywilejowanej przez okupanta
lub pochodzenie niemieckie, wyczerpuje przesłanki do uznania obywatela polskiego za obywatela narodowości niemieckiej na podstawie art. 1 § 1 i 2 dekretu. Dekret o reformie rolnej regulował skutki prawne odstępstwa od narodowości w
czasie wojny tylko w odniesieniu do nieruchomości ziemskiej w zakresie reformy rolnej, zaś dekret z dnia 28 czerwca
1946 r. normował jako przestępstwo zgłoszenie w czasie wojny przynależności do narodowości niemieckiej lub zgłoszenie pochodzenia niemieckiego - art. 1dekretu -uzasadnienie wyroku SN z dnia 12 października 2011 r. II CSK 34/11.
Zważywszy na nieudowodnienie przez powódkę okoliczności, które by świadczyły o bezprawnym przejęciu nieruchomości przez Skarb Państwa, powództwo o ustalenie powinno zostać oddalone w całości.
P. Skarbu Państwa Zastępując M. oraz Starostę (...) wnosiła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki na
rzecz Skarbu Państwa - P. G. Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Podnosiła , że Skarb Państwa przejął nieruchomość położoną w G. o powierzchni 14,9405 ha na podstawie dekretu z
dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13). Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b
na cele reformy rolnej przeznaczone zostały nieruchomości ziemskie będące własnością obywateli Rzeszy Niemieckiej,
nie Polaków i obywateli polskich narodowości niemieckiej. (...), o których mowa przechodziły, zatem na rzecz Skarbu
Państwa bezzwłocznie (ex lege), wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa następował na wniosek właściwego
wojewódzkiego urzędu ziemskiego, a podstawę dokonania wpisu w księdze hipotecznej stanowiło zaświadczenie wojewódzkiego urzędu ziemskiego, stwierdzające, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej (§ 12
rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego
Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1946 r. Nr 39,
poz. 233 ze zm.),
Zgodnie z art. 6 KC ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne i to powódka zobowiązana jest udowodnić, iż nieruchomość należąca niegdyś do jej przodków została przejęta przez pozwanego
niezgodnie z prawem, zatem winna wykazać , że nie było przesłanek, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z dnia
6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
W pierwszej kolejności pozwany podnosił , iż powódka żądając ustalenia braku podstawa przejęcia z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 189 KPC Interes prawy stanowi przesłankę
merytoryczną powództwa o ustalenie. W przypadku gdy dojdzie już do naruszenia prawa, w związku z którym powodowi
służy roszczenie o świadczenie (danie, czynienie, zaniechanie, znoszenie), wyłączona jest możliwość skutecznego wystąpienia z powództwem o ustalenie, skoro sfera podlegająca ochronie jest w takiej sytuacji szersza, a rozstrzygnięcie o różnicy zdań w stanowiskach stron nabiera charakteru przestankowego (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13.03.2002 r.,
II CKN 919/99). Powództwo o ustalenie nie może zmierzać do uzyskania dowodów, które miałyby zostać wykorzystane
w innym postępowaniu..
Należy podkreślić, iż wyrok ustalający stan prawny nieruchomości, wydany na podstawie art. 189 KPC zmierza do udzielenia ochrony podmiotowi spełniającemu przewidziane w nim wymagania i nie może stanowić podstawy wpisu do księgi
wieczystej. Tak więc wyrok ustalający nie będzie stanowił tytułu prawno-rzeczowego do nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania. To właśnie powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem
prawnym jest powództwem służącym zaspokojeniu roszczenia typu rzeczowego. W takiej sprawie powódka nie domaga
się bowiem tylko ustalenia istnienia lub nieistnienia swego prawa bądź stosunku prawnego lecz wydania orzeczenia zastępującego oświadczenia woli osoby błędnie wpisanej do
W orzecznictwie jak i piśmiennictwie zgodnie podkreśla się, że powództwo przewidziane w art. 10 ust. 1 KWU jest jedyną
drogą umożliwiającą trwałe i skuteczne wobec wszystkich obalenie domniemania ustanowionego w art. 3 KWU, iż prawo
jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje.
Skarb Państwa wskazuję, iż w świetle art. 2 ust. 1 lit. b dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy
rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51) na cele reformy rolnej przeznaczone zostały nieruchomości ziemskie będące własnością
obywateli Rzeszy Niemieckiej, nie-Polaków i obywateli polskich narodowości niemieckiej. Pojęcia „obywatelstwo" nie
można utożsamiać z pojęciem,, narodowość". Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 15 grudnia 2010 r. (I ACa
974/10) wskazał, iż „Narodowość wiąże się najczęściej z poczuciem przynależności do określonego kręgu kulturowego
danej jednostki zgodnie z pochodzeniem przodka. Przyjmuje się, że narodowość jest deklaratywną (a więc opartą na
subiektywnym odczuciu) cechą indywidualną każdego człowieka, wyrażającą jego związek emocjonalny, kulturowy lub
6