nie miało charakteru decyzji administracyjnej (art. 68 i następne rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia
22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnym, Dz. U. RP Nr 36, poz. 341 ze zm.). Z dołączonych zaś do akt
sprawy dokumentów w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w Grójcu Oddział Ksiąg Wieczystych z 15 marca
1956r., notatki Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Powiatowego Zarządu Rolnictwa w G. z 16 marca 1956r.
i pisma Starostwa Powiatu (...) z 10 listopada 1947r. wynika, że Skarb Państwa został ujawniony jako właściciel
nieruchomości w oparciu o przepis art. 2 ust. 1 lit. b dekretu o reformie rolnej. Sąd pierwszej instancji przywołał
pogląd wyrażony w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że jeśli zmiana stanu prawnego (własności) nieruchomości
nastąpiła z mocy prawa, wpis do księgi wieczystej ma jedynie charakter deklaratoryjny, zmiana własności następuje
z mocy samego prawa i jest ona skuteczna wobec wszystkich, niezależnie od treści wpisu w dziale drugim księgi
wieczystej. Dotyczy to w szczególności przejścia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na mocy ustaw
nacjonalizacyjnych, które następowało z mocy samego prawa bez względu na treść wpisu w dziale drugim księgi
wieczystej oraz treść domniemania z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i może być podniesione w każdej
sprawie. Oznacza to, że rzeczywisty stan prawny, ukształtowany przepisami dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r.
o przeprowadzeniu reformy rolnej, wynika z mocy tego aktu prawnego, a nie z dokonania wpisu w księdze wieczystej,
niezależnie od tego czy ten wpis dokonany został na wadliwej czy niewadliwej podstawie. W jego ocenie słusznie zatem
pozwani wskazywali, że podnoszony zarzut nie podlegania przedmiotowej nieruchomości ziemskiej pod art. 2 ust. 1
lit b dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie niweczy skuteczności przejęcia tejże nieruchomości przez Skarb
Państwa na mocy innych jego postanowień. Następnie Sąd Okręgowy poczynił szerszy wywód sprowadzający się do
konkluzji, że zgłoszenie przez M. G., A. G. (1) , J. F. i jej córki w 1942 r. przynależności do narodowości niemieckiej
uprawniało do przejęcia nieruchomości będących ich własnością na cele reformy rolnej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust.
1 lit. b dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, przejęciu na własność Skarbu Państwa z
przeznaczeniem na cele reformy rolnej podlegały między innymi nieruchomości ziemskie będące własnością obywateli
polskich narodowości niemieckiej bez rozróżnienia czy stanowiły ich własność czy współwłasność, do jakich po wojnie
zaliczone zostały poprzedniczki prawne powódki. Skoro poczynione ustalenia pozwalały w ocenie Sądu Okręgowego
na przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa na podstawie art. 2
ust. 1 lit. b dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej tj. jako należąca do obywateli polskich
narodowości niemieckiej to powództwo należało oddalić także z tej przyczyny.
Jednocześnie Sąd ten za trafne uznał także zarzuty pozwanych co do braku wykazania przez powódkę interesu
prawnego w żądaniu ustalenia nieistnienia przesłanek do przejścia z mocy prawa własności nieruchomości na rzecz
Skarbu Państwa. Wyjaśnił zarazem, że powyższych ustaleń i rozważań dokonał, ponieważ w orzecznictwie wyrażone
zostały na tle podobnych stanów faktycznych także odmienne poglądy. Sąd Okręgowy natomiast nie podzielił poglądu,
że wyrok ustalający wydany na podstawie art. 189 k.p.c. może stanowić prejudykat otwierający drogę do dochodzenia
dalszych roszczeń w tym również naprawczych, gdzie tożsame ustalenia stanowiłyby przesłankę rozstrzygnięcia.
Stanowisko to uznał za sprzeczne z ugruntowanym w literaturze i orzecznictwie podglądem o konieczności wykazania
interesu prawnego przez powoda opierającego powództwo na art. 189 k.p.c., którego obowiązkiem jest oznaczenie na
czym konkretnie polega jego interes prawny. Powódka w tym sporze wskazała, że w przyszłości zamierza wystąpić
z roszczeniami odszkodowawczymi przeciwko Skarbowi Państwa. Uzyskanie jednak przez powoda orzeczenia o
ustaleniu nieistnienia przejścia prawa własności jego nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa z mocy przepisów
dekretu z 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej nie jest konieczne dla dochodzenia roszczeń odszkodowawczych
lub o wydanie nieruchomości czy dla wystąpienia z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym
stanem prawnym. Sąd podkreślił, że część przedmiotowej nieruchomości została przekazana rolnikom, którzy
otrzymali akty nadania. Powódka objęła swym żądaniem także nieruchomości nadal będące własnością Skarbu
Państwa, może więc uzyskać w tym zakresie skuteczniejszą ochronę w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej
z rzeczywistym stanem prawnym, który został przez nią wytoczony. Postępowanie to, w odróżnieniu od procesu
o ustalenie, może doprowadzić nie tylko do ustalenia, że Skarb Państwa nie nabył własności nieruchomości, ale
jednocześnie ujawnić prawo własności powódki, co zapewni jej dalej idącą ochronę. Z kolei według Sądu Okręgowego
żądanie ustalenia prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21
sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) opiera się na
założeniu, że powódka nie jest jej właścicielką. Powódka nie starała się wykazać na jakiej podstawie mogłaby