Wyrok WSA w Warszawie z 19.04.2023 r., VII SA/Wa 10/23, Legalis nr 2916909
Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 19 kwietnia 2023 r.
VII SA/Wa 10/23
Skład sądu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2023 r. sprawy ze
skargi Stowarzyszenia (...) z siedzibą w S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 października
2022 r. znak DOZ-OAiK.650.341.2022.ML w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków oddala skargę
Uzasadnienie
UZASADNIIENIE
Decyzją z 27 października 2022 r., znak: DOZ-OAiK.65O.341.2022.ML, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
(dalej: "Minister", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 9 ust. 1, art. 89 pkt 1, art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca
2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 840, dalej: "u.o.z.o.z.") oraz art. 17 pkt 2,
art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.
z 2022 r. poz. 2000, dalej: "KPA"), po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia (...) z siedzibą w S. (dalej: "Stowarzyszenie", "skarżący") - utrzymał w mocy decyzję (...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "(...) WKZ", organ I
instancji") z (...) marca 2022 r., znak: (...) o niewpisaniu do rejestru zabytków nieruchomych województwa (...), terenu
działek ewid. nr (...) i (...), ark. mapy 1 obręb (...), jako potencjalnego pozostałego założenia cmentarza żydowskiego w P.
Do wydania decyzji Ministra doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez
organy.
Na skutek pisma Stowarzyszenia z 19 listopada 2021 r., organ I instancji działając w trybie art. 31 § 1 i 2 KPA,
postanowieniem z 16 grudnia 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wpisania do rejestru
zabytków "pozostałego założenia cmentarza żydowskiego w P., położonego na działkach ewidencyjnych nr (...) i (...),
ark. mapy 1, obr. (...), gm. P., pow. (...), woj. (...)". Tym samym postanowieniem (...) WKZ dopuścił Stowarzyszenie do
udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony.
Następnie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, (...) WKZ decyzją z (...) marca 2022 r. orzekł o niewpisaniu do rejestru zabytków nieruchomych województwa (...), terenu działek ew. nr (...) i (...), ark. mapy 1 obręb (...), jako
potencjalnego pozostałego założenia cmentarza żydowskiego w P. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji
wskazał, że cmentarz żydowski w P. w granicach działek ew. nr (...) oraz (...), został wpisany do rejestru zabytków pod
numerem (...) decyzją z (...) czerwca 2021 r., znak: (...). Stwierdził, że nieruchomości ew. nr (...) i (...) (wcześniej tworzące
jedną działkę ew. nr (...)), bez wątpienia stanowiły własność gminy żydowskiej i są położone w sąsiedztwie ww. cmentarza, lecz nigdy nie były jego integralną częścią. Obszar ten mógł być przeznaczony jako rezerwa do powiększenia cmentarza, jednak od przełomu lat 1908/1909 był dzierżawiony przez gminę żydowską osobie prywatnej jako pole uprawne.
Aktualnie teren ww. nieruchomości jest zagospodarowany budynkiem kubaturowym z lat 60. XX w. (po byłej piekarni),
nie znajdują się na nim ani ślady pochówków, ani historycznej zieleni komponowanej. Tym samym teren działek ew. nr
(...) i (...) historycznie nie pełnił funkcji cmentarza. Wobec podnoszonej przez Stowarzyszenie okoliczności lokalizacji
na działce ew. nr (...) mogiły z 1945 r., w której pochowano dwóch rozstrzelanych Żydów, (...) WKZ wyjaśnił, że na
podstawie oględzin nie ustalono, aby w granicach ww. działki znajdowały się ślady tej mogiły. Informacja o lokalizacji
mogiły w rogu dawnej działki ew. nr (...) od strony działki, na której położony jest cmentarz, pochodzi tylko z jednego
pisma datowanego na lipiec 1980 r. Wskazana w nim lokalizacja mogiły jest nieprecyzyjna i nie została potwierdzona
1